
Identyfikatory chemiczne
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Aldehyd benzoesowy |
| inne nazwy | benzaldehyd |
| oznaczenie chemiczne | benzaldehyd |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | benzaldehyde |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Benzoic aldehyde, Phenylmethanal, Benzenecarbonal, Benzenecarboxaldehyde, Benzenemethylal |
| zapis SMILES | C1=CC=C(C=C1)C=O |
| numer CAS | 100-52-7 |
| kod CN | 2912 21 00 |
| kategoria prekursora | substancja niesklasyfikowana — monitoring IIB-R |
Czym jest i do czego służy
Substancja niesklasyfikowana używana jako reagent na drodze do amfetaminy; objęta krajowym monitoringiem w grupie IIB-R.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C7H6O |
| masa molowa | 106,12 g/mol |
| postać | ciecz |
| barwa / forma | Colorless or yellowish, strongly refractive volatile oil |
| zapach | Odor resembling oil of bitter almond |
| temperatura wrzenia | 178,7 °C |
| temperatura topnienia | -57,12 °C |
| gęstość | 1,046 at 20 °C - Denser than water; will sink |
| rozpuszczalność | less than 0.1 mg/mL at 19.5 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,5 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 240) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 100-52-7 |
| PubChem CID | 240 |
| InChIKey | HUMNYLRZRPPJDN-UHFFFAOYSA-N |
Miejsce w łańcuchu produkcji
Substancja należy do tej samej ścieżki co poniższe pozycje wykazu - powiązania wskazują kolejne ogniwa lub warianty prekursora:
- 1-fenylo-2-propanon (BMK, P2P)
- Kwas fenylooctowy
- Alfa-fenyloacetoacetonitryl (APAAN)
- Alfa-fenyloacetoacetamid (APAA)
- Glicydan metylu BMK
- Kwas glicydowy BMK
Status kontrolny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| reżim | monitoring substancji niesklasyfikowanej; brak automatycznych obowiązków kategorii 1–4 |
| wersja wykazu | mechanizm monitorowania art. 9 rozporządzenia 273/2004; grupa krajowa IIB-R |
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 273/2004, art. 2 lit. b oraz art. 9 | substancja niesklasyfikowana: nie jest pozycją załącznika I; monitorowanie podejrzanych transakcji i dobrowolna współpraca |
| Krajowa klasyfikacja prekursorów — grupa IIB-R | monitoring substancji wykorzystywanej w nielegalnej produkcji; bez automatycznego przenoszenia obowiązków kategorii 2 |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | odpowiedzialność zależy od ustalonego przeznaczenia i konkretnego czynu, a nie od samego posiadania substancji niesklasyfikowanej |
Reglamentacja i obowiązki podmiotów
Substancja nie jest pozycją kategorii 1, 2, 3 ani 4. Samo ujęcie w grupie monitoringowej IIB-R nie tworzy obowiązku rejestracji właściwego dla kategorii 2 ani trzyletniego obowiązku dokumentacyjnego. Operator powinien natomiast rozpoznawać i zgłaszać podejrzane zamówienia lub transakcje zgodnie z mechanizmem monitorowania substancji niesklasyfikowanych.
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.
Wskaźniki - rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem, nietypowe zestawienie z innymi reagentami i aparaturą oraz nabywanie rozproszone; brak rejestracji nie jest sam w sobie naruszeniem, ponieważ nie jest to kategoria 2.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.
Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne
Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.
Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| brak odpowiedzialności wyłącznie za status IIB-R | samo legalne posiadanie lub obrót substancją niesklasyfikowaną | brak automatycznej sankcji właściwej dla kategorii 1–4 |
| art. 54 i 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii — zależnie od ustaleń | przystosowanie przyrządów lub wejście w obrót w ramach przygotowania albo realizacji nielegalnego wytwarzania | kwalifikacja zależna od konkretnego czynu i zamiaru |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora | do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
- 1-fenylo-2-propanon (BMK, P2P)
- Kwas fenylooctowy
- Alfa-fenyloacetoacetonitryl (APAAN)
- Alfa-fenyloacetoacetamid (APAA)
- Glicydan metylu BMK
- Kwas glicydowy BMK
Przypisy
- Rozporządzenie (WE) nr 273/2004, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
- Rozporządzenie (WE) nr 111/2005, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 240 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/240).
Wykrywanie i potwierdzanie
Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.
Badanie przesiewowe
- Odczynnikowe testy barwne narkotyków — reakcja barwna może wstępnie wskazać klasę, ale nie przesądza tożsamości.
Identyfikacja wstępna
- Przenośna spektroskopia Ramana — szybkie porównanie widma materiału z biblioteką.
- Spektroskopia FTIR-ATR — ortogonalne widmo drgań, szczególnie użyteczne dla składnika głównego.
Potwierdzenie laboratoryjne
- Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — rozdzielenie mieszaniny i potwierdzenie widmem mas oraz retencją.
- Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — czuła analiza związków polarnych, termolabilnych i metabolitów.
Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.