Wirusy gorączek krwotocznych

Filowirusy, arenawirusy, hantawirusy i wirusy przenoszone przez stawonogi wywołujące zespoły krwotoczne - grupa o najwyższej śmiertelności wśród czynników objętych kontrolą.

  • Wirus Ebola

    Filowirus wywołujący gorączkę krwotoczna o jednej z najwyższych śmiertelności wśród czynnikow zakaźnych. Rezerwuar - nietoperze owocozerne; zakażenie przez płyny ustrojowe. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus marburski

    Filowirus bliźniaczy wobec Eboli - gorączka krwotoczna o śmiertelności do ponad 80%. Rezerwuar - nietoperze owocozerne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lassa

    Arenawirus Starego Świata, gorączka Lassa endemiczna w Afryce Zachodniej. Rezerwuar - gryzonie Mastomys; zakażenie przez wydaliny gryzoni. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Junin

    Arenawirus Nowego Świata, argentynska gorączka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Istnieje szczepionka Candid#1. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Machupo

    Arenawirus Nowego Świata, boliwijska gorączka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Guanarito

    Arenawirus Nowego Świata, wenezuelska gorączka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Zygodontomys. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Sabia

    Arenawirus Nowego Świata, brazylijska gorączka krwotoczna; znany z zakażeń laboratoryjnych. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Chapare

    Arenawirus Nowego Świata z regionu Chapare w Boliwii; udokumentowane zakażenia wtorne. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lujo

    Arenawirus Starego Świata z Afryki Poludniowej; zakażenia szpitalne o bardzo wysokiej śmiertelności. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus kongijsko-krymskiej gorączki krwotocznej

    Wirus gorączki krwotocznej przenoszony przez kleszcze Hyalomma; zwierzeta gospodarskie wzmacniaja transmisje. Zasieg Afryka/Azja/SE Europa. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus gorączki z Rift Valley

    Arbowirus przenoszony przez komary, chorobotwórczy dla ludzi i przezuwaczy; masowe poronienia u zwierząt, postacie krwotoczne u człowieka. Czynnik BSL-3, overlap select agent. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Hantaan

    Hantawirus gorączki krwotocznej z zespolem nerkowym (HFRS), endemiczny w Azji Wschodniej. Rezerwuar - mysz polna; zakażenie przez aerozol wydalin gryzoni. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Andes

    Hantawirus zespołu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej z udokumentowana transmisja międzyludzka. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Sin Nombre

    Hantawirus zespołu plucnego (HPS) w Ameryce Polnocnej (ognisko Four Corners 1993). Rezerwuar - myszak Peromyscus. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Dobrava-Belgrade

    Hantawirus ciężkiej HFRS w Europie, w tym na Balkanach. Rezerwuar - mysz lesna Apodemus flavicollis. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Seoul

    Hantawirus HFRS o lagodniejszym przebiegu; rezerwuar w szczurach Rattus daje zasieg ogólnoświatowy, takze miejski. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zoltej gorączki

    Flawiwirus przenoszony przez komary, endemiczny w Afryce i Ameryce Pld.; ciężka postać krwotoczna z zoltaczka. Istnieje szczepionka 17D. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus omskiej gorączki krwotocznej

    Flawiwirus kleszczowy endemiczny na zachodniej Syberii; zakażenie takze przy obrobce futer. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lasu Kyasanur

    Flawiwirus kleszczowy z indyjskiego stanu Karnataka; rezerwuar gryzonie i malpy. W Indiach stosuje się szczepionke. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Choclo

    Hantawirus zespołu plucnego (HPS) w Panamie. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys fulvescens. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Laguna Negra

    Hantawirus zespołu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej (Paragwaj, Boliwia). Rezerwuar - mysz Calomys laucha. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

Wirusy neurotropowe

Alfawirusy końskiego zapalenia mózgu, flawiwirusy mózgowe, paramyksowirusy oraz wirus wścieklizny - czynniki atakujące ośrodkowy układ nerwowy.

  • Wirus Nipah

    Henipawirus zapalenia mózgu i objawow oddechowych o wysokiej śmiertelności; rezerwuar nietoperze owocozerne, transmisja międzyludzka. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Hendra

    Henipawirus blisko spokrewniony z Nipah; rezerwuar nietoperze, konie jako zywiciel pośredni. Australia. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wenezuelskiego konskiego zapalenia mózgu

    Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotwórczy dla koni i ludzi; wysokie miano wiremii i podatnosc na aerozolizacje. Czynnik BSL-3, lista HHS/USDA. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wschodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mózgu

    Alfawirus przenoszony przez komary o bardzo wysokiej śmiertelności (u ludzi ok. 30%). Rezerwuar ptaki, zywiciel konie. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zachodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mózgu

    Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotwórczy dla koni i ludzi; przebieg lagodniejszy niz EEE. Rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

    Flawiwirus kleszczowy endemiczny w Europie (takze w Polsce) i Azji; zapalenie mózgu. Istnieje szczepionka; podtypy dalekowschodni/syberyjski na liscie HHS. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus japonskiego zapalenia mózgu

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, najczestsza przyczyna wirusowego zapalenia mózgu w Azji; zywiciele ptaki i swinie. Istnieje szczepionka. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Chikungunya

    Alfawirus przenoszony przez komary Aedes; gorączka z dlugotrwalymi bolami stawow. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wscieklizny

    Rabdowirus neurotropowy przenoszony przez sline ssakow; po objawach niemal zawsze śmiertelny. Istnieje szczepionka i profilaktyka poekspozycyjna. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Powassan

    Flawiwirus kleszczowy zapalenia mózgu w Ameryce Polnocnej i wschodniej Rosji. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus limfocytowego zapalenia opon mozgowych

    Arenawirus o zasiegu ogólnoświatowym, rezerwuar mysz domowa; zapalenie opon mozgowych, grozny dla plodu. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Oropouche

    Orthobunyawirus przenoszony przez kuczmany i komary; gorączka oropouche, niekiedy zapalenie opon. Ameryka Pld. i Srodkowa. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zapalenia mózgu z Murray Valley

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mózgu w Australii i Nowej Gwinei; rezerwuar ptaki wodne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zapalenia mózgu z St. Louis

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mózgu w Amerykach; rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Rocio

    Flawiwirus przenoszony przez komary, zapalenie mózgu w poludniowo-wschodniej Brazylii. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

Wirusy ospowe i oddechowe

Ortopokswirusy, koronawirusy i wirusy grypy o wysokiej zjadliwości - czynniki przenoszone drogą powietrzną, o największym potencjale rozprzestrzeniania.

  • Wirus ospy naturalnej

    Ortopokswirus ospy prawdziwej, choroba wykorzeniona w 1980 r.; zywy wirus legalny tylko w dwóch repozytoriach WHO. Kazde inne posiadanie bezwzglednie nielegalne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus malpiej ospy

    Ortopokswirus spokrewniony z ospa prawdziwa, lagodniejszy przebieg; rezerwuar gryzonie afrykanskie, ogniska światowe w 2022 r. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Koronawirus SARS

    Betakoronawirus zespołu ciężkiej ostrej niewydolnosci oddechowej (SARS), epidemia 2002-2003; rezerwuar nietoperze. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Koronawirus MERS

    Betakoronawirus bliskowschodniego zespołu oddechowego (MERS) o wysokiej śmiertelności; źródło zakażeń - wielbłądy jednogarbne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Zrekonstruowany wirus grypy z 1918 r.

    Wirus grypy odtworzony laboratoryjnie na podstawie szczepu pandemii 1918 r. o udowodnionej zjadliwości; szczegolnie scisla kontrolą, potencjal pandemiczny. Czynnik BSL-3 enhanced, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirusy grypy ptakow o wysokiej zjadliwości

    Szczepy grypy ptakow (H5, H7) o wysokiej zjadliwości, masowe padniecia drobiu i ciężkie zakażenia człowieka; potencjal pandemiczny. Patogen człowieka i zwierząt. Czynnik BSL-3, lista USDA/HHS. Wykaz 1C351.a/1C352.

Bakterie i grzyby chorobotwórcze

Bakterie, riketsje i grzyby chorobotwórcze dla człowieka objęte pozycją 1C351 oraz listą HHS Select Agents.

  • Laseczka wąglika

    Przetrwalnikujaca bakteria Gram-dodatnia wąglika; przetrwalniki o wyjatkowej odpornosci, latwe do aerozolizacji, postać pluchna o wysokiej śmiertelności. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka dżumy

    Bakteria Gram-ujemna dżumy; rezerwuar gryzonie, wektor pchly; postać pluchna przenoszona kropelkowo o niemal 100% śmiertelności. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka tularemii

    Bakteria Gram-ujemna tularemii o skrajnie niskiej dawce zakażającej (kilkanascie komorek) i zdolności do zakażenia wziewnego. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka nosacizny

    Bakteria Gram-ujemna nosacizny koniowatych, przenoszaca się na człowieka; historycznie badana jako bron. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka melioidozy

    Bakteria Gram-ujemna melioidozy, bytujaca w glebie i wodzie tropikow; spokrewniona z nosacizna. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Riketsja gorączki Q

    Wewnatrzkomorkowa bakteria gorączki Q z forma przetrwalnikopodobna o duzej odpornosci i skrajnie niskiej dawce zakażającej; grozny czynnik aerozolowy. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.

  • Riketsja duru plamistego

    Wewnatrzkomorkowa bakteria duru plamistego epidemicznego; wektor - wesz odziezowa, historyczne wielkie epidemie wojenne. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.

  • Zarazek papuzicy

    Wewnatrzkomorkowa bakteria papuzicy (ornitozy), odzwierzeca z ptakow; atypowe zapalenie pluc u człowieka. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Laseczka jadu kiełbasianego

    Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka wytwarzająca toksyny botulinowe - najsilniejsze znane trucizny; znaczenie z produkcji toksyny. Czynnik Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Laseczka zgorzeli gazowej

    Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka; kontrolowane szczepy wytwarzajace toksynę epsilon (typy B, D). Toksyna epsilon na liscie HHS; wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka maltanska

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy, najbardziej zjadliwa z brucelli; rezerwuar kozy i owce, niska dawka zakażająca, zakażenie takze wziewne. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka ronienia bydla

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy bydla (ronienia), zakażająca wtornie człowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka ronienia swin

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy swin, zakażająca człowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka duru brzusznego

    Bakteria Gram-ujemna duru brzusznego, przenoszona droga pokarmowa; potencjal skazenia wody i zywnosci. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka czerwonki

    Bakteria Gram-ujemna czerwonki; typ 1 wytwarza toksynę Shiga, bardzo niska dawka zakażająca. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Przecinkowiec cholery

    Wygieta bakteria Gram-ujemna cholery; ostra biegunka odwadniajaca z toksyny cholery, potencjal skazenia wody. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Pałeczka okrężnicy wytwarzająca toksynę Shiga (STEC)

    Szczepy E. coli wytwarzajace toksynę Shiga (np. O157:H7); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy, bardzo niska dawka. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Coccidioides immitis

    Grzyb dimorficzny kokcydioidozy; forma glebowa wytwarza wysoce zakaźne artrokonidia wdychane z pylem. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.

  • Coccidioides posadasii

    Grzyb dimorficzny kokcydioidozy, bliźniaczy wobec C. immitis; zakażenie przez wdychanie artrokonidiow. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.

Czynniki chorobotwórcze zwierząt

Patogeny zwierzęce objęte kontrolą wywozu i listą USDA Select Agents, w tym czynniki chorób zwalczanych z urzędu.

  • Wirus pryszczycy

    Pikornawirus pryszczycy - najbardziej zarazliwa choroba parzystokopytnych; przenosi się aerozolem na duze odleglosci, moze sparalizowac rolnictwo. Wymaga najwyższej hermetyzacji, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus zarazy bydlecej

    Morbiliwirus ksiegosuszu bydla; choroba wykorzeniona w 2011 r. (druga po ospie prawdziwej). Zywy wirus tylko w wyznaczonych laboratoriach, kazde inne posiadanie niedopuszczalne. Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus afrykanskiego pomoru swin

    Duży wirus DNA afrykanskiego pomoru swin, śmiertelność niemal 100%, brak szczepionki; wyjatkowo odporny w produktach wieprzowych (obecny w Polsce). Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus klasycznego pomoru swin

    Pestiwirus klasycznego pomoru swin, wysoce zarazliwy i czesto śmiertelny; klinicznie podobny do ASF. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus afrykanskiej choroby koni

    Orbiwirus afrykanskiej choroby koni przenoszony przez kuczmany Culicoides; śmiertelność ponad 90% u koni. Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby niebieskiego jezyka

    Orbiwirus choroby niebieskiego jezyka przenoszony przez kuczmany; ciężki przebieg u owiec. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Wirus rzekomego pomoru drobiu

    Paramyksowirus choroby Newcastle; kontrolą obejmuje szczepy welogeniczne powodujace masowe padniecia drobiu. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus pomoru przezuwaczy

    Morbiliwirus pomoru malych przezuwaczy, spokrewniony z ksiegosuszem; ciężka choroba owiec i koz o wysokiej śmiertelności. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby zgrudowacenia skory

    Kapripokswirus choroby guzowatej skory bydla; liczne guzy skorne, straty gospodarcze, przenoszony przez owady klujace. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus ospy owczej

    Kapripokswirus ospy owczej, ciężka choroba owiec ze zmianami ospowymi. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus ospy koziej

    Kapripokswirus ospy koziej, blisko spokrewniony z ospa owcza; analogiczna choroba koz. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby pecherzykowej swin

    Enterowirus choroby pecherzykowej swin, klinicznie nieodroznialny od pryszczycy; wymusza roznicowanie laboratoryjne. Odporny w srodowisku. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej

    Rabdowirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej bydla, koni i swin, klinicznie podobny do pryszczycy; moze zakażać człowieka. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus wscieklizny rzekomej (choroba Aujeszkyego)

    Herpeswirus choroby Aujeszky'ego; rezerwuar swinie, u innych zwierząt przebieg śmiertelny z objawami nerwowymi. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby skokowej owiec

    Flawiwirus kleszczowy choroby skokowej owiec (zapalenie mózgu); Wyspy Brytyjskie i pln. Europa, rzadziej człowiek. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Enterowirusowe zapalenie mózgu i rdzenia swin

    Pikornawirus choroby cieszynskiej (Teschen), zapalenie mózgu i rdzenia swin z porazeniami. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Mycoplasma capricolum subsp. capripneumoniae

    Bezscienna mykoplazma zarazy plucnej koz (CCPP), wysoce zarazliwe śmiertelne zapalenie pluc. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Mycoplasma mycoides subsp. mycoides SC

    Bezscienna mykoplazma (small colony) zarazy plucnej bydla (CBPP), jedna z najgrozniejszych chorob bydla. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

Czynniki chorobotwórcze roślin

Patogeny roślinne z pozycji 1C354, mające potencjał zastosowania jako broń przeciwko uprawom.

  • Andyjski utajony wirus ziemniaka

    Tymowirus porazajacy ziemniaki, czesto o przebiegu utajonym; zawleczenie zagraza plantacjom. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Wiroid wrzecionowatosci bulw ziemniaka

    Wiroid (nagie koliste RNA) wrzecionowatosci bulw ziemniaka; deformacja bulw, spadek plonu, wyjatkowo odporny. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas albilineans

    Bakteria Gram-ujemna parzeliny lisci trzciny cukrowej; biale smugi, wiedniecie, straty plonu cukru. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas axonopodis pv. citri

    Bakteria raka cytrusowego; korkowate zmiany na lisciach i owocach, zamieranie drzew, trudna do zwalczenia. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas oryzae pv. oryzae

    Bakteria zarazy lisci ryzu, jedna z najgrozniejszych chorob ryzu; duze straty plonu w Azji. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus

    Bakteria bakteriozy pierścieniowej ziemniaka; gnicie pierścienia naczyniowego bulw, czesto utajone. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Ralstonia solanacearum rasa 3 biowar 2

    Bakteria brunatnej zgnilizny (śluzaka) ziemniaka; rasa 3 biowar 2 przystosowana do klimatu umiarkowanego, zagrozenie dla upraw europejskich. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Colletotrichum kahawae

    Grzyb antraknozy owocow kawy (coffee berry disease); czarne plamy i opadanie owocow, ogromne straty w Afryce. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Cochliobolus miyabeanus

    Grzyb brunatnej plamistosci lisci ryzu; historycznie przyczyna kleski glodu w Bengalu (1943). Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Microcyclus ulei

    Grzyb poludniowoamerykanskiego zamierania lisci kauczukowca; zawleczenie do Azji zagroziloby światowej produkcji kauczuku. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Puccinia graminis

    Grzyb rdzy zdzblowej pszenicy; rasa Ug99 przelamuje odpornosc większości odmian, zarodniki przenoszone wiatrem na ogromne odleglosci. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Puccinia striiformis

    Grzyb rdzy zoltej (paskowej) pszenicy; rozwija się w nizszych temperaturach, zagraza uprawom w klimacie umiarkowanym. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Magnaporthe oryzae

    Grzyb zarazy (blast) ryzu, najgrozniejsza choroba ryzu; patotyp pszeniczny (wheat blast) zagraza pszenicy. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Peronosclerospora philippinensis

    Legniowiec filipinskiego macniaka rzekomego kukurydzy; karlowacenie i bezplonnosc roślin. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Sclerophthora rayssiae var. zeae

    Legniowiec brunatnego macniaka rzekomego (paskowego) kukurydzy; brunatne pasy na lisciach, straty plonu w Azji Pld. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Synchytrium endobioticum

    Grzyb skoczkowy raka ziemniaka; kalafiorowate narosla na bulwach, przetrwalniki zywotne w glebie dziesieciolecia. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Tilletia indica

    Grzyb glowniowy sneci indyjskiej pszenicy (Karnal bunt); zamienia ziarniaki w mase zarodnikow o rybnym zapachu, bariery handlowe. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Thecaphora solani

    Grzyb glowniowy glowni ziemniaka; zniekstalcenia bulw wypelnionych masa zarodnikow, region andyjski. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

Toksyny pochodzenia biologicznego

Toksyny białkowe i drobnocząsteczkowe z pozycji 1C351 lit. d oraz listy Select Agents.

  • Toksyny botulinowe

    Najsilniejsze znane trucizny - neurotoksyny bialkowe (typy A-G) blokujace przewodnictwo nerwowo-miesniowe, dawka śmiertelna w nanogramach; wytwarzane przez C. botulinum. Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyny laseczki zgorzeli gazowej

    Toksyny bialkowe C. perfringens; kontrolowana glownie toksyna epsilon (typy B, D) tworzaca pory i uszkadzajaca OUN. Toksyna epsilon na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Konotoksyny

    Krotkie peptydowe neurotoksyny jadu slimakow stozkow; blokuja kanały jonowe i receptory, szybkie porazenie. Krotkie alfa-konotoksyny na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyny Shiga

    Bialkowe toksyny Shiga hamujace syntezę białek (inaktywacja rybosomow); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Enterotoksyny gronkowca zlocistego

    Bialkowe superantygeny gronkowca; kontrolowana zwlaszcza enterotoksyna B (SEB) - czynnik obezwładniający, wziewnie ciężkie objawy. SEB na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Tetrodotoksyna

    Drobnocząsteczkowa neurotoksyna blokująca kanały sodowe (ryby rozdymkowate/fugu); jedna z najsilniejszych trucizn niebialkowych, brak odtrutki, odporna termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Mikrocystyny

    Drobnocząsteczkowe hepatotoksyny sinic (zakwity wod); hamuja fosfatazy bialkowe, uszkadzaja watrobe, dzialanie rakotworcze, potencjal skazenia wody. Wykaz 1C351.d.

  • Aflatoksyny

    Mykotoksyny Aspergillus zanieczyszczajace zywnosc; silnie rakotworcze (rak watroby), aflatoksyna B1 jeden z najsilniejszych naturalnych kancerogenow, odporne termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Abryna

    Białkowa lektyna typu AB z nasion rozanca grochowego, hamuje syntezę białek; podobna do rycyny, jeszcze bardziej toksyczna. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna cholery

    Białkowa enterotoksyna AB5 przecinkowca cholery; aktywuje cyklaze adenylanowa, masowa utrata płynów (biegunka odwadniajaca). Wykaz 1C351.d.

  • Diacetoksyscyrpenol

    Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (DAS) hamująca syntezę białek; uszkodzenia skory, blon śluzowych i szpiku, działa przez skore. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna T-2

    Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (T-2) hamująca syntezę białek; cytotoksyczna dla skory, jelit i szpiku, kojarzona z 'zoltym deszczem'. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna HT-2

    Mykotoksyna trichotecenowa HT-2, glowny produkt przemiany T-2 o zbliżonym mechanizmie i toksycznosci; wystepuje razem z T-2 w skazeniach zboz. Wykaz 1C351.d.

  • Modekcyna

    Białkowa lektyna typu AB z Adenia digitata, hamuje syntezę białek; z grupy abryny i rycyny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.

  • Wolkenzyna

    Białkowa lektyna typu AB z Adenia volkensii, hamuje syntezę białek; z grupy modekcyny i abryny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.

  • Wiskumina (ML-1, lektyna 1 jemioły)

    Wiskumina (ML-1) to lektyna 1 jemioły, toksyna białkowa objęta wykazem 1C351.d.

Aparatura biologiczna i elementy genetyczne

Fermentory, wirówki, liofilizatory, komory izolacyjne i inne wyposażenie z pozycji 2B352 oraz elementy genetyczne z pozycji 1C353.

  • Komory izolacyjne i osłonięte stanowiska (2B352.a)

    Komory izolacyjne i oslonięte stanowiska (klasa III) zapewniające hermetycznosc P3/P4 do pracy z najgrozniejszymi patogenami. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.a.

  • Fermentory (2B352.b)

    Fermentory o pojemności >=20 L zdolne do hodowli czynnikow chorobotwórczych bez uwalniania aerozolu; namnazanie w skali ponadlaboratoryjnej. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.b.

  • Wirówki separacyjne (2B352.c)

    Przepływowe wirówki separacyjne o pracy ciągłej do zbioru biomasy bez uwalniania aerozolu; krytyczny etap zbioru czynnika. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.c.

  • Sprzęt do filtracji stycznej (2B352.d)

    Sprzęt do filtracji stycznej (cross-flow) do zagęszczania zawiesin komorkowych i oddzielania toksyn; etap przetwarzania czynnika. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.d.

  • Sprzęt do sterylizacji i dezynfekcji (2B352.e)

    Sprzęt do sterylizacji, dezynfekcji i liofilizacji sprzezony z instalacjami hermetycznymi; warunek powtarzalnego namnazania czynnika. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.e.

  • Sprzęt ochrony osobistej w laboratoriach (2B352.f)

    Kombinezony gazoszczelne i ochrona drog oddechowych do pracy P3/P4 z czynnikami wysokiego ryzyka. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.f.

  • Komory aerozolowe (2B352.g)

    Komory inhalacyjne (aerozolowe) do badania narazenia zwierząt na czynniki biologiczne; bardzo wysoki wskaznik zwiazany z bronia biologiczna. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.g.

  • Instalacje do suszenia rozpylowego (2B352.h)

    Suszarki rozpylowe przeksztalcajace zawiesine w suchy proszek o frakcji respirabilnej; wytwarzanie trwalej postaci aerozolizacyjnej czynnika. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.h.

  • Sprzęt do rozdrabniania i mikrokapsułkowania (2B352.i)

    Sprzęt do rozdrabniania i mikrokapsułkowania materiału biologicznego do frakcji drobnej/respirabilnej; nadawanie cech użytkowych czynnikowi. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.i.

  • Sprzęt do syntezy kwasów nukleinowych (2B352.j)

    Automatyczne syntezatory kwasów nukleinowych zdolne do skladania dlugich sekwencji bez nadzoru; umozliwiaja odtworzenie elementów genetycznych czynnikow bez probki. Sprzęt dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.j.

  • Elementy genetyczne i organizmy zmodyfikowane (1C353)

    Elementy genetyczne (sekwencje kodujące czynniki i toksyny) oraz organizmy zmodyfikowane; rozciągają kontrole patogenow na materiał genetyczny umozliwiajacy ich odtworzenie. Wykaz 1C353.