Amfetaminil

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS17590-01-1
Wzór sumarycznyC17H18N2
Masa molowa250.34
SMILESCC(CC1=CC=CC=C1)NC(C#N)C2=CC=CC=C2
InChIKeyNFHVTCJKAHYEQN-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID28615

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Amfetaminil
angielski Amfetaminil
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 2-phenyl-2-(1-phenylpropan-2-ylamino)acetonitrile
synonimy / oznaczenia (ang.) Amphetaminil, Amfetaminilum
zapis SMILES CC(CC1=CC=CC=C1)NC(C#N)C2=CC=CC=C2
klasa Listy zabronionej WADA S6.A

Czym jest

środek pobudzający ośrodkowy układ nerwowy (stymulant).

Pozycja „Amfetaminil” jest zaliczona do klasy S6.A Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Amfetaminil zwiększa uwalnianie katecholamin i odwraca lub hamuje ich transportery; część związków uwalnia także serotoninę. Skutkiem jest większa czujność, mniejsze odczuwanie zmęczenia i bólu oraz pobudzenie układu krążenia; nie oznacza to usunięcia fizjologicznego zmęczenia.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano koncentracji, agresywności zadaniowej, krótszego czasu reakcji, tłumienia apetytu i możliwości kontynuowania wysiłku mimo zmęczenia.

Ocena dowodów. Dla leków stosowanych w ADHD lub narkolepsji potwierdzona jest poprawa czuwania i uwagi w chorobie. Dowody poprawy złożonego wyniku sportowego u zdrowych osób są nierówne; subiektywne poczucie mocy może przewyższać obiektywną korzyść.

Działania niepożądane i szkody

Tachykardia, nadciśnienie, arytmia, hipertermia, odwodnienie, bezsenność, lęk, pobudzenie lub psychoza; możliwe są drgawki, udar, zawał i uzależnienie. Środki serotoninergiczne mogą wywołać zespół serotoninowy.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Brak zatwierdzonego dawkowania tej substancji w celu poprawiania wyniku; przy związku projektowanym często brak w ogóle wiarygodnej dawki u ludzi. Tabletka, kapsułka, proszek lub aerozol muszą zostać zidentyfikowane laboratoryjnie.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C17H18N2
masa molowa 250,34 g/mol
log P (lipofilność, XLogP) 3,7

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 28615) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 17590-01-1
PubChem CID 28615
ChemSpider 26613
CompTox (DTXSID) DTXSID80864783
ChEMBL CHEMBL2104064
ChEBI 135022
KEGG D07446
UNII (FDA) 0XU0V77JVE
RxNorm 17813
ECHA InfoCard 100.037.767
InChIKey NFHVTCJKAHYEQN-UHFFFAOYSA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q474630.

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA S6.A
zakres zakazu podczas zawodów

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy S6.A
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: tabletki, kapsułki, proszek, kryształy i porcjowane saszetki.

Sygnały rozpoznawcze: opakowania bez składu, kontekst zawodów, nazwy stymulantów oraz równoległe objęcie wykazem środków psychotropowych.

Wskaźniki - porcjowanie, fałszywe oznakowanie, obrót poza legalnym łańcuchem i związek czasowy z zawodami; równoległy status narkotykowy ocenia się niezależnie.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna
ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym odpowiedzialność karna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Prenylamina — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.
  • Klobenzoreks — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.
  • Lisdeksamfetamina — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.
  • Fenproporeks — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.
  • Metamfetamina — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.
  • Mezokarb — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.A.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.A.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
  5. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 28615 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/28615).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.