Cyklobarbital

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS52-31-3
Wzór sumarycznyC12H16N2O3
Masa molowa236.27
SMILESCCC1(C(=O)NC(=O)NC1=O)C2=CCCCC2
InChIKeyWTYGAUXICFETTC-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID5838

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Cyklobarbital
oznaczenie chemiczne kwas 5-(1-cykloheksen-1-ylo)-5-etylobarbiturowy
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 5-(cyclohexen-1-yl)-5-ethyl-1,3-diazinane-2,4,6-trione
synonimy / oznaczenia (ang.) CYCLOBARBITAL, Cyclobarbitone, Hexemal, Tetrahydrophenobarbital, Phanodorn
zapis SMILES CCC1(C(=O)NC(=O)NC1=O)C2=CCCCC2
numer CAS 52-31-3
grupa wykazu III-P

Czym jest

pochodna kwasu barbiturowego (barbituran) o silnym działaniu nasennym i uspokajającym.

Pozycja wykazu zaliczona do grupy III-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa III-P - stosowane w lecznictwie, obrót reglamentowany).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C12H16N2O3
masa molowa 236,27 g/mol
log P (lipofilność, XLogP) 1,8

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 5838) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Informacje medyczne

Cyklobarbital (łac. cyclobarbitalum) – organiczny związek chemiczny, lek nasenny z grupy barbituranów, pochodna kwasu barbiturowego. Wprowadzony do lecznictwa w 1924 roku przez koncern farmaceutyczny Bayer pod nazwą handlową Phanodormium. Cyklobarbital podany doustnie w dawce 0,1–0,4 g wywołuje w ciągu 15 minut sen (pozbawiony marzeń sennych) trwający ok. 5–7 godzin. Obecnie cyklobarbital jest w większości krajów wycofany z lecznictwa. Dawniej w Polsce dostępne były preparaty: Cyclobarbitalum calcium: tabletki 200 mg oraz substancja do receptury aptecznej Reladorm: preparat złożony, produkowany od 1976 roku przez Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa: tabletki zawierały 10 mg diazepamu i 100 mg soli wapniowej cyklobarbitalu.

Dane farmakologiczne Wartość
klasyfikacja ATC N05CA10 - barbiturany (leki nasenne)

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 52-31-3
PubChem CID 5838
ChemSpider 5632
CompTox (DTXSID) DTXSID9022865
ChEMBL CHEMBL268164
ChEBI 134957
KEGG D07323
DrugBank DB13737
UNII (FDA) 0M8A98AD9H
RxNorm 2978
ECHA InfoCard 100.000.127
InChIKey WTYGAUXICFETTC-UHFFFAOYSA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q416966.

Status prawny

Cecha Wartość
kategoria substancja psychotropowa
grupa III-P
charakter grupy grupa III-P - stosowane w lecznictwie, obrót reglamentowany
reżim zakaz posiadania i obrotu wbrew przepisom ustawy
wersja wykazu Dz.U. 2024 poz. 1139, stan zweryfikowany 27.07.2026

Podstawa prawna

Akt Zakres
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P
Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) wykaz z przypisaniem pozycji do grupy III-P
Konwencje ONZ Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz III

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana - najczęściej tabletki, kapsułki, blistry, fiolki lub roztwory będące produktami leczniczymi albo ich imitacjami; opakowanie może być nieoznaczone albo opatrzone fałszywym opisem („nie do spożycia”, „badawcze”, „kolekcjonerskie”).

Wskaźniki - blistry bez dokumentacji nabycia, przepakowywanie tabletek, recepty lub opakowania należące do wielu osób i tabletki o niejednakowym wyglądzie.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczyć opakowanie i dokumentację recepty; nie oceniać legalności samego posiadania bez sprawdzenia, czy odbywa się ono wbrew ustawie.

Sygnały wytwarzania lub przetwarzania

Dla produktów leczniczych typowe są ślady fałszowania i przepakowywania: blistry i ulotki z różnych partii, tabletki o niejednakowym wyglądzie, puste opakowania, drukarki etykiet, zgrzewarki oraz obrót poza legalnym łańcuchem. Aparatura syntezy nie jest domyślnym wskaźnikiem dla tej klasy.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie wbrew przepisom ustawy środka odurzającego lub substancji psychotropowej do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wytwarzanie, przetwarzanie lub przerób wbrew przepisom ustawy do lat 3; znaczna ilość - od lat 3
art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie wbrew przepisom ustawy od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa albo tranzyt wbrew przepisom ustawy do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii udzielanie lub nakłanianie wbrew przepisom ustawy, w tym w celu osiągnięcia korzyści zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa III-P.
  2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
  3. Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz III; ustalono według INCB Yellow List (64. edycja, 2025) i Green List (36. edycja, 2025).
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5838 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5838).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.