Identyfikatory chemiczne
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Etryptamina |
| oznaczenie chemiczne | 3-(2-aminobutylo)indol |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 1-(1H-indol-3-yl)butan-2-amine |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | ETRYPTAMINE, Etriptamina, Monase, Ro 3-1932, Etryptaminum |
| zapis SMILES | CCC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)N |
| numer CAS | 2235-90-7 |
| grupa wykazu | I-P |
| podklasa strukturalna | tryptamina lub pochodna tryptaminy |
Czym jest
halucynogenny związek z grupy tryptamin, działający głównie na receptory serotoninowe 5-HT2A.
Pozycja wykazu zaliczona do grupy I-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa I-P - najściślejsza kontrola, brak dopuszczenia do lecznictwa).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C12H16N2 |
| masa molowa | 188,27 g/mol |
| log P (lipofilność, XLogP) | 2,5 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 8367) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Informacje medyczne
α-Etylotryptamina (AET, łac. etryptaminum) – organiczny związek chemiczny z grupy tryptamin, substancja empatogenna. Mimo że AET jest strukturalnie bardzo podobne do α-metylotryptaminy, jego działanie farmakologiczne bardzo się różni. AET nie jest psychodelikiem, efekty jego działania dużo bardziej są zbliżone do empatogennego MDMA. Kiedyś AET było sprzedawane jako lek przeciwdepresyjny pod nazwą Monase, po roku sprzedaży został jednak wycofany z powodu przypuszczeń, że może powodować agranulocytozę. Dawkowanie AET waha się w przedziale 75–150 mg. Stereoizomer S-(+)-AET jest aktywniejszy.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 2235-90-7 |
| PubChem CID | 8367 |
| ChemSpider | 8064 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID1046764 |
| ChEMBL | CHEMBL1619758 |
| ChEBI | 134838 |
| KEGG | D04092 |
| DrugBank | DB01546 |
| UNII (FDA) | GR181O3R32 |
| InChIKey | ZXUMUPVQYAFTLF-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q2394183.
Status prawny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| kategoria | substancja psychotropowa |
| grupa | I-P |
| charakter grupy | grupa I-P - najściślejsza kontrola, brak dopuszczenia do lecznictwa |
| reżim | zakaz posiadania i obrotu wbrew przepisom ustawy |
| wersja wykazu | Dz.U. 2024 poz. 1139, stan zweryfikowany 27.07.2026 |
| podklasa strukturalna | tryptamina lub pochodna tryptaminy |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 | podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P |
| Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) | wykaz z przypisaniem pozycji do grupy I-P |
| Konwencje ONZ | Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz I |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana - proszek lub roztwór nanoszony na materiał roślinny, susz, mieszanka do palenia, wkład do e-papierosa albo produkt spożywczy; opakowanie może być nieoznaczone albo opatrzone fałszywym opisem („nie do spożycia”, „badawcze”, „kolekcjonerskie”).
Wskaźniki - nierównomiernie nasączony susz, rozpuszczalniki, atomizery, puste opakowania „kolekcjonerskie” i sprzęt do mieszania.
Zasady bezpieczeństwa - nie wąchać i nie próbować; rękawice i ochrona dróg oddechowych są potrzebne przy pylącym proszku lub rozpylonym roztworze.
Sygnały wytwarzania lub przetwarzania
Najczęstsze są ślady przetwarzania i porcjowania gotowego materiału: wagi, mieszalniki, rozcieńczalniki, zgrzewarki, kapsułkarki, liczne opakowania jednostkowe i osad na powierzchniach. Aparatura chemiczna ma znaczenie dopiero w układzie z odczynnikami, odpadami procesu i dokumentacją wskazującą na wytwarzanie.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie wbrew przepisom ustawy środka odurzającego lub substancji psychotropowej | do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10 |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie lub przerób wbrew przepisom ustawy | do lat 3; znaczna ilość - od lat 3 |
| art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie wbrew przepisom ustawy | od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa albo tranzyt wbrew przepisom ustawy | do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | udzielanie lub nakłanianie wbrew przepisom ustawy, w tym w celu osiągnięcia korzyści | zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8 |
Powiązane hasła
- 4-HO-MiPT — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
- DPT — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
- 4-HO-DET — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
- 4-AcO-DET — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
- DET — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
- DMT — analog strukturalny — wspólna podklasa: tryptamina lub pochodna tryptaminy
Przypisy
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa I-P.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
- Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz I; ustalono według INCB Yellow List (64. edycja, 2025) i Green List (36. edycja, 2025).
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 8367 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/8367).
Wykrywanie i potwierdzanie
Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.
Badanie przesiewowe
- Odczynnikowe testy barwne narkotyków — reakcja barwna może wstępnie wskazać klasę, ale nie przesądza tożsamości.
Identyfikacja wstępna
- Przenośna spektroskopia Ramana — szybkie porównanie widma materiału z biblioteką.
- Spektroskopia FTIR-ATR — ortogonalne widmo drgań, szczególnie użyteczne dla składnika głównego.
Potwierdzenie laboratoryjne
- Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — rozdzielenie mieszaniny i potwierdzenie widmem mas oraz retencją.
- Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — czuła analiza związków polarnych, termolabilnych i metabolitów.
Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.