Nitroetan

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS79-24-3
Wzór sumarycznyC2H5NO2
Masa molowa75.07
SMILESCC[N+](=O)[O-]
InChIKeyMCSAJNNLRCFZED-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID6587

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Nitroetan
oznaczenie chemiczne nitroetan
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 1-nitroethane
synonimy / oznaczenia (ang.) NITROETHANE, Nitroethan
zapis SMILES CC[N+](=O)[O-]
numer CAS 79-24-3
kod CN 2904 20 00
kategoria prekursora substancja niesklasyfikowana — monitoring IIB-R

Czym jest i do czego służy

Substancja niesklasyfikowana używana jako reagent na drodze do amfetaminy/P2P; objęta krajowym monitoringiem w grupie IIB-R.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C2H5NO2
masa molowa 75,07 g/mol
postać ciecz
barwa / forma oleista ciecz
zapach Pleasant odor
temperatura wrzenia 114,1 °C
temperatura topnienia -89,42 °C
gęstość 1,051 g/cm³
rozpuszczalność słabo rozpuszczalny
log P (lipofilność, XLogP) 0,2

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 6587) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 79-24-3
PubChem CID 6587
InChIKey MCSAJNNLRCFZED-UHFFFAOYSA-N

Miejsce w łańcuchu produkcji

Substancja należy do tej samej ścieżki co poniższe pozycje wykazu - powiązania wskazują kolejne ogniwa lub warianty prekursora:

Status kontrolny

Cecha Wartość
reżim monitoring substancji niesklasyfikowanej; brak automatycznych obowiązków kategorii 1–4
wersja wykazu mechanizm monitorowania art. 9 rozporządzenia 273/2004; grupa krajowa IIB-R

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Zakres
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004, art. 2 lit. b oraz art. 9 substancja niesklasyfikowana: nie jest pozycją załącznika I; monitorowanie podejrzanych transakcji i dobrowolna współpraca
Krajowa klasyfikacja prekursorów — grupa IIB-R monitoring substancji wykorzystywanej w nielegalnej produkcji; bez automatycznego przenoszenia obowiązków kategorii 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii odpowiedzialność zależy od ustalonego przeznaczenia i konkretnego czynu, a nie od samego posiadania substancji niesklasyfikowanej

Reglamentacja i obowiązki podmiotów

Substancja nie jest pozycją kategorii 1, 2, 3 ani 4. Samo ujęcie w grupie monitoringowej IIB-R nie tworzy obowiązku rejestracji właściwego dla kategorii 2 ani trzyletniego obowiązku dokumentacyjnego. Operator powinien natomiast rozpoznawać i zgłaszać podejrzane zamówienia lub transakcje zgodnie z mechanizmem monitorowania substancji niesklasyfikowanych.

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.

Wskaźniki - rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem, nietypowe zestawienie z innymi reagentami i aparaturą oraz nabywanie rozproszone; brak rejestracji nie jest sam w sobie naruszeniem, ponieważ nie jest to kategoria 2.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.

Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne

Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.

Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
brak odpowiedzialności wyłącznie za status IIB-R samo legalne posiadanie lub obrót substancją niesklasyfikowaną brak automatycznej sankcji właściwej dla kategorii 1–4
art. 54 i 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii — zależnie od ustaleń przystosowanie przyrządów lub wejście w obrót w ramach przygotowania albo realizacji nielegalnego wytwarzania kwalifikacja zależna od konkretnego czynu i zamiaru
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (WE) nr 273/2004, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
  2. Rozporządzenie (WE) nr 111/2005, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
  3. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
  5. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 6587 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6587).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.