Identyfikatory chemiczne

Numer CAS97825-25-7
Wzór sumarycznyC18H23NO3
Masa molowa301.4
SMILESCC(CCC1=CC=C(C=C1)O)NCC(C2=CC=C(C=C2)O)O
InChIKeyYJQZYXCXBBCEAQ-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID56052

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Raktopamina
angielski Ractopamine
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 4-[3-[[2-hydroxy-2-(4-hydroxyphenyl)ethyl]amino]butyl]phenol
synonimy / oznaczenia (ang.) Ractopamina, Ractopaminum
zapis SMILES CC(CCC1=CC=C(C=C1)O)NCC(C2=CC=C(C=C2)O)O
klasa Listy zabronionej WADA S1.2

Czym jest

środek anaboliczny - buduje masę i siłę mięśniową, działa androgennie.

Pozycja „Raktopamina” jest zaliczona do klasy S1.2 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Raktopamina pobudza receptor β2-adrenergiczny, aktywuje cyklazę adenylanową i zwiększa cAMP. W drogach oddechowych rozluźnia mięśnie oskrzeli; przy większej ekspozycji ogólnoustrojowej wpływa też na serce, potas, glikogen i mięśnie szkieletowe. Czas działania zależy od substancji i postaci, a nie od samej klasy S3.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano łatwiejszego oddychania, opóźnienia uczucia zmęczenia, a przy dużych dawkach także utraty tłuszczu lub efektu anabolicznego. Ten ostatni jest znacznie lepiej wykazany u zwierząt niż przy dozwolonych dawkach wziewnych u ludzi.

Ocena dowodów. Działanie rozszerzające oskrzela jest potwierdzone. U osób bez skurczu oskrzeli korzyść sportowa z prawidłowej dawki wziewnej jest mała lub niepewna; nie wolno utożsamiać poprawy kontroli astmy z dopingowym efektem anabolicznym. Dla raktopaminy i zilpaterolu dane anaboliczne dotyczą głównie zwierząt rzeźnych, nie zdrowych sportowców.

Działania niepożądane i szkody

Drżenie, kołatanie serca, tachykardia, ból głowy, niepokój, kurcze, hipokaliemia, hiperglikemia i arytmia. Nadużycie długo działającego agonisty bez leczenia przeciwzapalnego może pogorszyć bezpieczeństwo astmy.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Klenbuterol występował jako tabletki i preparaty wziewne w krajach, gdzie był lekiem; raktopamina i zilpaterol są dodatkami weterynaryjnymi o dawkach wyrażanych w paszy. Brak zatwierdzonego schematu dla sportowca.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C18H23NO3
masa molowa 301,4 g/mol
log P (lipofilność, XLogP) 2,7

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 56052) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 97825-25-7
PubChem CID 56052

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA S1.2
zakres zakazu w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami)
podklasa strukturalna inny środek anaboliczny (S1.2)

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy S1.2
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: tabletki, kapsułki, fiolki, ampułki i nieoznaczone roztwory olejowe.

Sygnały rozpoznawcze: zestawy wielu środków anabolicznych, zagraniczne etykiety, fałszywe hologramy i numery serii oraz dokumentacja tzw. cyklu.

Wskaźniki - zestawy wielu środków anabolicznych, dokumentacja cyklu, nieoznaczone fiolki i obrót powiązany ze wspomaganiem masy lub siły.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Fenoterol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych.
  • Zeranol — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S1.2.
  • RAD140 — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S1.2.
  • Enobosarm (ostaryna) — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S1.2.
  • Labetalol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych.
  • Osilodrostat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S1.2.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S1.2.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 56052 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/56052).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.