Identyfikatory chemiczne
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Strychnina |
| angielski | Strychnine |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (4aR,5aS,8aR,13aS,15aS,15bR)-4a,5,5a,7,8,13a,15,15a,15b,16-decahydro-2H-4,6-methanoindolo[3,2,1-ij]oxepino[2,3,4-de]pyrrolo[2,3-h]quinolin-14-one |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Strychnidin-10-one, Sanaseed, Certox, Mole death, Strychninum |
| zapis SMILES | C1CN2CC3=CCOC4CC(=O)N5C6C4C3CC2C61C7=CC=CC=C75 |
| klasa Listy zabronionej WADA | S6.B |
Czym jest
środek pobudzający ośrodkowy układ nerwowy (stymulant).
Pozycja „Strychnina” jest zaliczona do klasy S6.B Listy zabronionej.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Profil działania i oczekiwany cel użycia
Mechanizm w organizmie. Strychnina blokuje hamujące receptory glicynowe w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu. Usuwa hamowanie motoneuronów, przez co bodźce wywołują gwałtowne, bolesne skurcze zamiast kontrolowanego „pobudzenia”.
Czego użytkownik mógł się spodziewać. Historycznie oczekiwano pobudzenia i odsunięcia zmęczenia przy bardzo małej ekspozycji.
Ocena dowodów. Nie ma współczesnego dowodu bezpiecznej poprawy wyniku; margines między efektem a zatruciem jest wyjątkowo wąski.
Działania niepożądane i szkody
Uogólnione skurcze i drgawki przy zachowanej świadomości, hipertermia, kwasica, rabdomioliza, niewydolność oddechowa i zgon.
Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki
Brak zatwierdzonego dawkowania sportowego. Każdy podejrzany proszek lub roztwór wymaga traktowania jako potencjalnie ostrego zagrożenia.
Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.
Źródła profilu
- Lista zabroniona WADA 2026.
- Endocrine Society: następstwa zdrowotne środków poprawiających wynik.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C21H22N2O2 |
| masa molowa | 334,4 g/mol |
| postać | Strychnine appears as colorless, transparent crystals or white crystalline powder. Has no odor. Used for destroying rodents and predatory animals and for trapping fur-bearing animals |
| barwa / forma | bezbarwny kryształy |
| zapach | bezwonny |
| temperatura wrzenia | BP: 270 °C at 5 mm Hg |
| temperatura topnienia | 284 °C |
| gęstość | 1,36 g/cm³ |
| rozpuszczalność | 0.02 % |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,9 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 441071) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 57-24-9 |
| PubChem CID | 441071 |
| ChemSpider | 389877 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID6023600 |
| ChEMBL | CHEMBL227934 |
| ChEBI | 28973 |
| KEGG | C06522 |
| DrugBank | DB15954 |
| UNII (FDA) | H9Y79VD43J |
| MeSH | D013331 |
| RxNorm | 66422 |
| ECHA InfoCard | 100.000.290 |
| InChIKey | QMGVPVSNSZLJIA-FVWCLLPLSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q194406.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| reżim | Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA |
| wersja wykazu | Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.) |
| klasa WADA | S6.B |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S6.B |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana: tabletki, kapsułki, proszek, kryształy i porcjowane saszetki.
Sygnały rozpoznawcze: opakowania bez składu, kontekst zawodów, nazwy stymulantów oraz równoległe objęcie wykazem środków psychotropowych.
Wskaźniki - porcjowanie, fałszywe oznakowanie, obrót poza legalnym łańcuchem i związek czasowy z zawodami; równoległy status narkotykowy ocenia się niezależnie.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Najbardziej podobne substancje
Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.
- Fenbutrazat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
- Metylonaftydat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
- α-pirolidynowalerofenon — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
- Famprofazon — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
- Etylofenidat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
- Benzfetamina — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.B.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 441071 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/441071).
Wykrywanie i potwierdzanie
Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.
Badanie przesiewowe
- Testy immunochromatograficzne — szybki test klasowy tylko dla analitów objętych zakresem zestawu.
Identyfikacja wstępna
- HPLC z detektorem matrycy diodowej (HPLC-DAD) — rozdzielenie i porównanie widma UV dla związków z chromoforem.
Potwierdzenie laboratoryjne
- Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — selektywne potwierdzenie substancji i metabolitów.
- Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — potwierdzenie związków podatnych na analizę gazową lub po derywatyzacji.
- Wysokorozdzielcza spektrometria mas (HRMS) — dokładna masa i fragmentacja przy badaniu nowych lub nieoczekiwanych związków.
Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.