Identyfikatory chemiczne
| Numer CAS | 10379-14-3 |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C16H17ClN2O |
| Masa molowa | 288.77 |
| SMILES | CN1C(=O)CN=C(C2=C1C=CC(=C2)Cl)C3=CCCCC3 |
| InChIKey | IQWYAQCHYZHJOS-UHFFFAOYSA-N |
| PubChem CID | 25215 |
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Tetrazepam |
| oznaczenie chemiczne | 7-chloro-5-(cykloheksen-1-ylo)-1,3-dihydro-1-metylo-2H-1,4-benzodiazepin-2-on |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 7-chloro-5-(cyclohexen-1-yl)-1-methyl-3H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Myolastan, Musaril, Clinoxan, CB 4261 |
| zapis SMILES | CN1C(=O)CN=C(C2=C1C=CC(=C2)Cl)C3=CCCCC3 |
| numer CAS | 10379-14-3 |
| grupa wykazu | IV-P |
Czym jest
pochodna benzodiazepiny o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym i przeciwdrgawkowym.
Pozycja wykazu zaliczona do grupy IV-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C16H17ClN2O |
| masa molowa | 288,77 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura topnienia | 144 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3,2 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 25215) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Informacje medyczne
Tetrazepam – organiczny związek chemiczny, pochodna benzodiazepiny o długim działaniu, silnie i wybiórczo zwiotcza mięśnie szkieletowe. Wykazuje też działanie uspokajające, przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe jednakże słabiej wyrażone. Mechanizm działania pochodnych benzodiazepin nie został do końca poznany. Wiadomo, że działają na OUN poprzez aktywację kompleksów GABAA i otwarcie kanałów chlorkowych. Hamujące działanie GABA w OUN powoduje zmniejszenie napięcia mięśniowego i bólu. Tetrazepam stosowany jest głównie w ortopedii i reumatologii (bóle lędźwiowe, rwa kulszowa, rwa barkowa, reumatyczne choroby stawów, przykurcze mięśniowe) oraz neurologii (spastyczne przykurcze kończyn pochodzenia rdzeniowego i mózgowego).
| Dane farmakologiczne | Wartość |
|---|---|
| klasyfikacja ATC | M03BX07 - układ mięśniowo-szkieletowy |
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 10379-14-3 |
| PubChem CID | 25215 |
| ChemSpider | 23551 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID00146058 |
| ChEMBL | CHEMBL2105527 |
| ChEBI | 135198 |
| KEGG | D07277 |
| DrugBank | DB13324 |
| UNII (FDA) | FO92091VP8 |
| MeSH | C005245 |
| RxNorm | 37985 |
| ECHA InfoCard | 100.030.749 |
| InChIKey | IQWYAQCHYZHJOS-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q421104.
Status prawny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| kategoria | substancja psychotropowa |
| grupa | IV-P |
| charakter grupy | grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany |
| reżim | zakaz posiadania i obrotu wbrew przepisom ustawy |
| wersja wykazu | Dz.U. 2024 poz. 1139, stan zweryfikowany 27.07.2026 |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 | podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P |
| Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) | wykaz z przypisaniem pozycji do grupy IV-P |
| Konwencje ONZ | Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz IV |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana - najczęściej tabletki, kapsułki, blistry, fiolki lub roztwory będące produktami leczniczymi albo ich imitacjami; opakowanie może być nieoznaczone albo opatrzone fałszywym opisem („nie do spożycia”, „badawcze”, „kolekcjonerskie”).
Wskaźniki - blistry bez dokumentacji nabycia, przepakowywanie tabletek, recepty lub opakowania należące do wielu osób i tabletki o niejednakowym wyglądzie.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczyć opakowanie i dokumentację recepty; nie oceniać legalności samego posiadania bez sprawdzenia, czy odbywa się ono wbrew ustawie.
Sygnały wytwarzania lub przetwarzania
Dla produktów leczniczych typowe są ślady fałszowania i przepakowywania: blistry i ulotki z różnych partii, tabletki o niejednakowym wyglądzie, puste opakowania, drukarki etykiet, zgrzewarki oraz obrót poza legalnym łańcuchem. Aparatura syntezy nie jest domyślnym wskaźnikiem dla tej klasy.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie wbrew przepisom ustawy środka odurzającego lub substancji psychotropowej | do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10 |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie lub przerób wbrew przepisom ustawy | do lat 3; znaczna ilość - od lat 3 |
| art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie wbrew przepisom ustawy | od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa albo tranzyt wbrew przepisom ustawy | do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | udzielanie lub nakłanianie wbrew przepisom ustawy, w tym w celu osiągnięcia korzyści | zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8 |
Przypisy
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa IV-P.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
- Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz IV; ustalono według INCB Yellow List (64. edycja, 2025) i Green List (36. edycja, 2025).
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 25215 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/25215).
Wykrywanie i potwierdzanie
Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.
Badanie przesiewowe
- Odczynnikowe testy barwne narkotyków — reakcja barwna może wstępnie wskazać klasę, ale nie przesądza tożsamości.
Identyfikacja wstępna
- Przenośna spektroskopia Ramana — szybkie porównanie widma materiału z biblioteką.
- Spektroskopia FTIR-ATR — ortogonalne widmo drgań, szczególnie użyteczne dla składnika głównego.
Potwierdzenie laboratoryjne
- Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — rozdzielenie mieszaniny i potwierdzenie widmem mas oraz retencją.
- Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — czuła analiza związków polarnych, termolabilnych i metabolitów.
Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.