Identyfikatory chemiczne

Numer CAS76-25-5
Wzór sumarycznyC24H31FO6
Masa molowa434.5
SMILESCC1(OC2CC3C4CCC5=CC(=O)C=CC5(C4(C(CC3(C2(O1)C(=O)CO)C)O)F)C)C
InChIKeyYNDXUCZADRHECN-JNQJZLCISA-N
PubChem CID6436

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Acetonid triamcynolonu
angielski Triamcinolone acetonide
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) (1S,2S,4R,8S,9S,11S,12R,13S)-12-fluoro-11-hydroxy-8-(2-hydroxyacetyl)-6,6,9,13-tetramethyl-5,7-dioxapentacyclo[10.8.0.02,9.04,8.013,18]icosa-14,17-dien-16-one
synonimy / oznaczenia (ang.) Azmacort, Nasacort, Vetalog, Solodelf, Tricinolon
zapis SMILES CC1(OC2CC3C4CCC5=CC(=O)C=CC5(C4(C(CC3(C2(O1)C(=O)CO)C)O)F)C)C
klasa Listy zabronionej WADA S9

Czym jest

glikokortykoid - hormon kortykosteroidowy o działaniu przeciwzapalnym.

Pozycja „Acetonid triamcynolonu” jest zaliczona do klasy S9 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Acetonid triamcynolonu wiąże wewnątrzkomórkowy receptor glikokortykoidowy i zmienia transkrypcję setek genów. Hamuje mediatory zapalne i odporność, zwiększa dostępność glukozy i przy ekspozycji ogólnoustrojowej nasila rozpad białek.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano stłumienia bólu i zapalenia, poprawy drożności dróg oddechowych lub możliwości startu mimo urazu. Krótkie poczucie energii nie oznacza regeneracji uszkodzonej tkanki.

Ocena dowodów. Działanie przeciwzapalne jest dobrze potwierdzone. Ogólnoustrojowe glikokortykoidy mogą w pewnych warunkach zmienić odczuwanie wysiłku, ale przewlekle powodują osłabienie mięśni.

Działania niepożądane i szkody

Hiperglikemia, bezsenność, pobudzenie lub zaburzenia nastroju, nadciśnienie, zakażenia, wrzody, osteoporoza, martwica kości, miopatia i zahamowanie osi nadnerczowej; nagłe odstawienie po dłuższym użyciu może być niebezpieczne.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Dawka lecznicza zależy od drogi, wskazania i mocy produktu; kremu lub inhalatora nie wolno przeliczać jak tabletki czy iniekcji. Status WADA zależy od drogi i czasu; okres wypłukiwania nie jest gwarancją u każdego pacjenta.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C24H31FO6
masa molowa 434,5 g/mol
log P (lipofilność, XLogP) 2,5

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 6436) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 76-25-5
PubChem CID 6436

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA S9
zakres zakazu podczas zawodów (drogi iniekcyjna, doustna, doodbytnicza)
zakaz zależny od drogi podania Zakaz podczas zawodów dotyczy podania iniekcyjnego, doustnego i doodbytniczego; inne drogi należy oceniać według aktualnej Listy WADA.

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy S9
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: tabletki, czopki, ampułki i preparaty do iniekcji; także kremy, aerozole i inhalatory.

Sygnały rozpoznawcze: dla statusu WADA kluczowa jest droga podania: zakaz podczas zawodów dotyczy drogi iniekcyjnej, doustnej i doodbytniczej.

Wskaźniki - droga i czas podania względem okresu zawodów, dokumentacja leczenia oraz zgodność preparatu z opakowaniem; sama obecność kremu, inhalatora lub recepty nie dowodzi naruszenia.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Flunizolid — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S9.
  • Betametazon — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA S9.
  • Deksametazon — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA S9.
  • Beklometazon — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S9.
  • Mometazon — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S9.
  • Budezonid — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S9.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S9.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 6436 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6436).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.