Identyfikatory chemiczne
Nazewnictwo i status
| Pole | Dane |
|---|---|
| nazwa polska | Urotropina (heksamina) |
| nazwa angielska | hexamine; methenamine; hexamethylenetetramine |
| numer CAS | 100-97-0 |
| wzór | C6H12N4 |
| rozporządzenie (UE) 2019/1148 | załącznik II |
| próg albo zakres | brak progu stężenia; zastosowanie mają zasady zgłaszania |
Zakres opisu. Hasło służy rozpoznaniu substancji, legalnego kontekstu i przesłanek wymagających dalszego sprawdzenia. Nie jest instrukcją wytwarzania materiału wybuchowego.
Co to jest i jak wygląda
Urotropina i heksamina to dwie polskie nazwy tej samej substancji. W polskim obrocie handlowym i praktyce technicznej powszechnie używa się nazwy urotropina; na dokumentach zagranicznych mogą wystąpić nazwy hexamine, methenamine albo hexamethylenetetramine. Ma postać białych kryształów lub tabletek; występuje m.in. jako stałe paliwo turystyczne. Produkt handlowy może zawierać dodatki i mieć charakterystyczne opakowanie.
Typowe legalne zastosowania obejmują: tabletki paliwowe, utwardzacze żywic, przemysł gumowy, inhibitory korozji i zastosowania farmaceutyczne. Sama obecność substancji nie dowodzi niedozwolonej działalności. Wartość operacyjną tworzą dopiero jej postać, stężenie, ilość, sposób przechowywania, profil użytkownika i pozostałe elementy znaleziska.
Reżim prawny prekursorów
Pozycja znajduje się w załączniku II rozporządzenia (UE) 2019/1148. Wartość graniczna lub zakres wpisu: brak progu stężenia; zastosowanie mają zasady zgłaszania. nie dotyczy.
Załącznik I ogranicza udostępnianie, wprowadzanie, posiadanie i stosowanie przez przeciętnych użytkowników powyżej wskazanego progu. Załącznik II nie tworzy ogólnego zakazu posiadania: wymaga natomiast zgłaszania podejrzanych transakcji oraz znaczących zaginięć i kradzieży. Podejrzane zdarzenia dotyczące obu załączników zgłasza się Krajowemu Punktowi Kontaktowemu w ciągu 24 godzin.
Rozpoznanie podczas przeszukania
Okoliczność wymagająca wyjaśnienia: duża liczba tabletek pozbawionych opakowań, sproszkowanie produktu, zakup czystej substancji bez zastosowania zawodowego oraz zestaw z regulowanymi kwasami.
Co zweryfikować: markę i normalne przeznaczenie produktu, masę netto, dowody aktywności turystycznej lub przemysłowej, ślady rozdrabniania i historię zakupów.
| Ustalenie | Ostrożna interpretacja |
|---|---|
| oryginalne opakowanie, zgodne faktury i zużycie odpowiadające działalności | mocne wyjaśnienie legalne; nadal sprawdzić zgodność ilości i stężenia |
| produkt przepakowany, ale zachowana dokumentacja i spójny proces | uchybienie lub praktyka robocza; nie przesądza o zamiarze |
| brak etykiet, kilka regulowanych substancji i aparatura ze zgodnymi śladami | hipoteza niedozwolonej działalności wymaga zabezpieczenia śladów i opinii biegłego |
| pojedynczy produkt powszechnego użytku bez innych wskaźników | niska wartość dowodowa |
Dalsze sprawdzenia i bezpieczeństwo
- Udokumentować położenie, etykiety, numery partii, masę lub objętość bez niepotrzebnego przemieszczania.
- Zestawić ilość i stężenie z profilem gospodarstwa, warsztatu, laboratorium albo przedsiębiorstwa.
- Szukać dokumentów zakupu, kart charakterystyki, ewidencji i spójnych produktów końcowych lub odpadów.
- Zabezpieczenie próbek i ocenę mieszanin zlecić osobom z odpowiednimi kwalifikacjami; nie wykonywać terenowych prób spalania, tarcia ani mieszania.
- Traktować wspólne ślady na narzędziu jako ważniejsze niż samo sąsiedztwo zamkniętych opakowań.
Miejsce w łańcuchu rozpoznawczym
Poniższe pozycje wskazują aparaturę, materiały lub możliwe grupy produktów,
których współwystępowanie może nadawać substancji znaczenie operacyjne. Nie
opisują kolejności czynności ani receptury:
- Naczynia reakcyjne, mieszanie i dozowanie
- Ogrzewanie, chłodzenie i kontrola temperatury
- Suszenie, filtracja i oddzielanie
- RDX (heksogen)
- HMX (oktogen)
Hasła powiązane — substancje podobne
Podstawy i źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1148, w szczególności art. 5, 8 i 9 oraz załącznik II.
- Wytyczne Komisji 2020/C 210/01 — weryfikacja legalnego zastosowania i wskaźniki podejrzanych transakcji.
- Krajowy Punkt Kontaktowy KGP — wykazy i kanały zgłaszania.
- Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o bezpieczeństwie obrotu prekursorami materiałów wybuchowych: ELI.
- PubChem — wyszukiwanie według numeru CAS 100-97-0 — publiczne dane identyfikacyjne i fizykochemiczne.