MDMA

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS42542-10-9
Wzór sumarycznyC11H15NO2
Masa molowa193.24
SMILESCC(CC1=CC2=C(C=C1)OCO2)NC
InChIKeySHXWCVYOXRDMCX-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID1615

Status na Liście zabronionej WADA

klasa WADAS6.B
substancja nadużywana (art. 4.2.3)Tak — art. 4.2.3 Kodeksu WADA. Jeżeli użycie nastąpiło poza zawodami i nie miało związku z wynikiem sportowym, okres dyskwalifikacji wynosi 3 miesiące; może zostać skrócony do 1 miesiąca po ukończeniu zatwierdzonego programu leczenia (art. 10.2.4.1 Kodeksu WADA).

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski MDMA
oznaczenie chemiczne (±)-3,4-metylenodioksy-N,α-dimetylofenetyloamina, czyli 3,4-metylenodioksymetamfetamina
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 1-(1,3-benzodioxol-5-yl)-N-methylpropan-2-amine
synonimy / oznaczenia (ang.) Ecstasy, Midomafetamine, Molly
zapis SMILES CC(CC1=CC2=C(C=C1)OCO2)NC
numer CAS 42542-10-9
grupa wykazu I-P
podklasa strukturalna fenetyloamina lub pochodna amfetaminy

Czym jest

pochodna amfetaminy o działaniu psychostymulującym i sympatykomimetycznym.

Pozycja wykazu zaliczona do grupy I-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa I-P - najściślejsza kontrola, brak dopuszczenia do lecznictwa).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C11H15NO2
masa molowa 193,24 g/mol
barwa / forma olej
temperatura wrzenia BP: 100-110 °C at 0,4 mmHg
log P (lipofilność, XLogP) 2,2

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 1615) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Informacje medyczne

Dane farmakologiczne Wartość
okres półtrwania (T½) 3–5 godz.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 42542-10-9
PubChem CID 1615

Status prawny

Cecha Wartość
kategoria substancja psychotropowa
grupa I-P
charakter grupy grupa I-P - najściślejsza kontrola, brak dopuszczenia do lecznictwa
reżim zakaz posiadania i obrotu wbrew przepisom ustawy
wersja wykazu Dz.U. 2024 poz. 1139, stan zweryfikowany 27.07.2026
podklasa strukturalna fenetyloamina lub pochodna amfetaminy

Podstawa prawna

Akt Zakres
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P
Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) wykaz z przypisaniem pozycji do grupy I-P
Konwencje ONZ Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz I

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana - proszek, kryształy, tabletki, kapsułki, roztwory albo preparaty; opakowanie może być nieoznaczone albo opatrzone fałszywym opisem („nie do spożycia”, „badawcze”, „kolekcjonerskie”).

Wskaźniki - porcjowanie i pakowanie handlowe, wagi lub zgrzewarki; współobecność innych pozycji wykazu i sprzedaż poza legalnym obrotem.

Zasady bezpieczeństwa - unikać kontaktu, wdychania i wzbijania pyłu; zabezpieczyć próbkę do badania instrumentalnego, bez traktowania testu polowego jako potwierdzenia.

Sygnały wytwarzania lub przetwarzania

Najczęstsze są ślady przetwarzania i porcjowania gotowego materiału: wagi, mieszalniki, rozcieńczalniki, zgrzewarki, kapsułkarki, liczne opakowania jednostkowe i osad na powierzchniach. Aparatura chemiczna ma znaczenie dopiero w układzie z odczynnikami, odpadami procesu i dokumentacją wskazującą na wytwarzanie.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie wbrew przepisom ustawy środka odurzającego lub substancji psychotropowej do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wytwarzanie, przetwarzanie lub przerób wbrew przepisom ustawy do lat 3; znaczna ilość - od lat 3
art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie wbrew przepisom ustawy od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa albo tranzyt wbrew przepisom ustawy do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii udzielanie lub nakłanianie wbrew przepisom ustawy, w tym w celu osiągnięcia korzyści zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8

Powiązane hasła

  • MMDA — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy
  • PMMA — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy
  • TMA — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy
  • PMA — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy
  • 4-MTA — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy
  • TMA-6 — analog strukturalny — wspólna podklasa: fenetyloamina lub pochodna amfetaminy

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Metylenodioksymetamfetamina nasila przekaźnictwo współczulne lub pobudzające w ośrodkowym układzie nerwowym. Skutkiem jest większa czujność, mniejsze odczuwanie zmęczenia i bólu oraz pobudzenie układu krążenia; nie oznacza to usunięcia fizjologicznego zmęczenia.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano koncentracji, agresywności zadaniowej, krótszego czasu reakcji, tłumienia apetytu i możliwości kontynuowania wysiłku mimo zmęczenia.

Ocena dowodów. Dla leków stosowanych w ADHD lub narkolepsji potwierdzona jest poprawa czuwania i uwagi w chorobie. Dowody poprawy złożonego wyniku sportowego u zdrowych osób są nierówne; subiektywne poczucie mocy może przewyższać obiektywną korzyść.

Działania niepożądane i szkody

Tachykardia, nadciśnienie, arytmia, hipertermia, odwodnienie, bezsenność, lęk, pobudzenie lub psychoza; możliwe są drgawki, udar, zawał i uzależnienie. Środki serotoninergiczne mogą wywołać zespół serotoninowy.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Brak zatwierdzonego dawkowania tej substancji w celu poprawiania wyniku; przy związku projektowanym często brak w ogóle wiarygodnej dawki u ludzi. Tabletka, kapsułka, proszek lub aerozol muszą zostać zidentyfikowane laboratoryjnie.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu

Status w reżimie antydopingowym WADA

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA S6.B
zakres zakazu podczas zawodów
substancja nadużywana (art. 4.2.3) Tak — art. 4.2.3 Kodeksu WADA. Jeżeli użycie nastąpiło poza zawodami i nie miało związku z wynikiem sportowym, okres dyskwalifikacji wynosi 3 miesiące; może zostać skrócony do 1 miesiąca po ukończeniu zatwierdzonego programu leczenia (art. 10.2.4.1 Kodeksu WADA).

Postać spotykana: tabletki z tłoczeniami lub logo, kapsułki, proszek i kryształy; w obrocie klubowym także porcjowane saszetki.

Sygnały rozpoznawcze: opakowania bez składu, kontekst zawodów, nazwy stymulantów oraz równoległe objęcie wykazem środków psychotropowych.

Podstawą kwalifikacji antydopingowej jest aktualna Lista zabroniona WADA. W Polsce znaczenie mają także art. 48–49 ustawy z 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie. Jeżeli substancja figuruje również w wykazach narkotykowych, ten drugi reżim ocenia się niezależnie.

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa I-P.
  2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
  3. Konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. — wykaz I; ustalono według INCB Yellow List (64. edycja, 2025) i Green List (36. edycja, 2025).
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 1615 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1615).

Najbardziej podobne substancje dopingujące

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Tenamfetamina — bliski analog amfetaminowy z pierścieniem metylenodioksyfenylowym.
  • Lewometamfetamina — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA S6.B.
  • Metamfetamina — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych.
  • metedron — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
  • Propyloheksedryna — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.
  • Izomethepten — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S6.B.

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.