Metoprolol

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS51384-51-1
Wzór sumarycznyC15H25NO3
Masa molowa267.36
SMILESCC(C)NCC(COC1=CC=C(C=C1)CCOC)O
InChIKeyIUBSYMUCCVWXPE-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID4171

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Metoprolol
angielski Metoprolol
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) 1-[4-(2-methoxyethyl)phenoxy]-3-(propan-2-ylamino)propan-2-ol
zapis SMILES CC(C)NCC(COC1=CC=C(C=C1)CCOC)O
klasa Listy zabronionej WADA P1

Czym jest

beta-bloker - obniża tętno i drżenie, poprawia stabilność w sportach precyzyjnych.

Pozycja „Metoprolol” jest zaliczona do klasy P1 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Metoprolol kompetycyjnie blokuje receptory β-adrenergiczne. Zmniejsza wpływ adrenaliny na serce, a przy blokadzie β2 także fizjologiczne drżenie mięśni; selektywność β1 jest względna i maleje przy większej dawce.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. W sportach precyzyjnych oczekiwano wolniejszego tętna, mniejszego drżenia rąk i osłabienia somatycznych objawów stresu.

Ocena dowodów. Kontrolowane badania propranololu i metoprololu potwierdziły zmniejszenie amplitudy drżenia. Nie każdy beta-bloker działa równie silnie na drżenie, a w wysiłku wytrzymałościowym blokada może pogorszyć wydolność.

Działania niepożądane i szkody

Bradykardia, hipotensja, omdlenie, blok przewodzenia, zmęczenie i spadek wydolności; nieselektywne leki mogą wywołać skurcz oskrzeli i maskować objawy hipoglikemii. Nagłe odstawienie grozi efektem z odbicia.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

W badaniu pojedyncza dawka 150 mg zmniejszyła amplitudę drżenia o około 47%; rutynowe dawki kardiologiczne zależą od postaci i wskazania. To dawka lecznicza lub badawcza, nie rekomendacja przed startem.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C15H25NO3
masa molowa 267,36 g/mol
postać ciało stałe
temperatura wrzenia 398ºC (estimate)
rozpuszczalność Soluble (tartrate form)
log P (lipofilność, XLogP) 1,9

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4171) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
PubChem CID 4171

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA P1
zakres zakazu w niektórych sportach (m.in. łucznictwo, strzelectwo, golf, dart)

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy P1
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: blistry i opakowania leków beta-adrenolitycznych.

Sygnały rozpoznawcze: dyscyplina sportowa i termin zawodów; zakaz dotyczy tylko sportów wymienionych w aktualnej Liście WADA.

Wskaźniki - dyscyplina sportowa i termin zawodów, ponieważ zakaz dotyczy tylko sportów wskazanych w aktualnej Liście WADA.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Esmolol — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA P1.
  • Betaksolol — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA P1.
  • Atenolol — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA P1.
  • Bisoprolol — bardzo zbliżona struktura chemiczna; ta sama klasa WADA P1.
  • Alprenolol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA P1.
  • Oksprenolol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA P1.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa P1.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4171 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4171).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.