Nazewnictwo
| Pole | Dane |
|---|---|
| nazwa polska | Opóźniacze strzałowe i złącza zwłoczne |
| nazwa angielska | blasting delay elements; delay connectors |
| kategoria | cywilny wyrób inicjujący albo sprzęt strzałowy |
Bezpieczeństwo. Nie dotykać, nie przemieszczać, nie rozwijać przewodów, nie mierzyć i nie podłączać zasilania. Nieznany wyrób inicjujący należy pozostawić do oceny policyjnemu pirotechnikowi.
Czym jest
Fabryczne elementy nadające określoną zwłokę między sygnałem wejściowym a wyjściowym w systemie inicjowania. Zwłoka może być częścią spłonki, złącza powierzchniowego albo osobnego elementu dopuszczonego systemu; część takich wyrobów zawiera niewielką ilość materiału energetycznego.
Jak rozpoznać
Małe złącza, tuleje lub obudowy z przewodami albo rurką sygnałową, zwykle z nadrukiem czasu, kodem produktu i oznaczeniem partii. Barwa obudowy lub klipsa nie jest kodem uniwersalnym — ten sam kolor może oznaczać inny czas u innego producenta.
Legalny kontekst
Typowe legalne zastosowania: sekwencjonowanie odstrzałów w górnictwie, kamieniołomach, tunelach i wyburzeniach w celu kontroli kolejności, rozrzutu i drgań.
Legalny łańcuch pozostawia dokumentację: oznaczenie CE, klasyfikację transportową, dane producenta i partii, jednoznaczne oznaczenie tam, gdzie jest wymagane, dokumenty nabycia i przemieszczania, ewidencję przyjęcia–wydania oraz przypisanie do konkretnej roboty.
Wskaźniki wymagające wyjaśnienia
luźne elementy bez etykiet i opakowania, mieszanie rodzin producentów bez projektu, usunięte oznaczenie czasu, przeróbki obudowy albo złącze dołączone do niezaewidencjonowanego przewodu lub spłonki.
| Poziom | Przykładowy układ ustaleń |
|---|---|
| niski | pojedyncze puste opakowanie albo fotografia wyrobu bez innych śladów |
| średni | wyrób lub urządzenie bez łatwo dostępnej dokumentacji, lecz w podmiocie o zgodnym profilu |
| wysoki | niezaewidencjonowane kompletne wyroby, usunięte oznaczenia, ślady przeróbek lub powiązanie z improwizowanym ładunkiem |
Co sprawdzić dalej
kod systemu, nominalny czas zwłoki, producenta i partię, zgodne przewody lub rurki, tabelę elementów w projekcie odstrzału, liczbę wydaną i zwróconą oraz instrukcję producenta. Najpierw dokumentuje się położenie i wygląd. Liczenie, odczytanie oznaczeń z bliska i przenoszenie następuje dopiero według decyzji pirotechnika.
Nie wolno wyciągać wniosku o sprawności przez próbę elektryczną lub mechaniczną. Uszkodzony albo skorodowany wyrób może być bardziej, a nie mniej niebezpieczny.
Podstawy i źródła
- Ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, w szczególności art. 4, 4a i 9 oraz przepisy o oznakowaniu i ewidencji.
- Rozporządzenie w sprawie środków i sprzętu strzałowego w ruchu zakładu górniczego, w szczególności § 2–4 oraz przepisy o ewidencji.
- Materiał producenta — źródło ilustracyjne i terminologiczne. Dostęp: 28.07.2026.
- Kodeks karny, art. 171; kwalifikacja konkretnego czynu wymaga ustalenia wszystkich znamion i właściwego reżimu zezwolenia.