Nazewnictwo
| Pole | Dane |
|---|---|
| nazwa polska | Spłonki nieelektryczne |
| nazwa angielska | non-electric detonators; shock-tube detonators |
| kategoria | cywilny wyrób inicjujący albo sprzęt strzałowy |
Bezpieczeństwo. Nie dotykać, nie przemieszczać, nie rozwijać przewodów, nie mierzyć i nie podłączać zasilania. Nieznany wyrób inicjujący należy pozostawić do oceny policyjnemu pirotechnikowi.
Czym jest
Systemy, w których sygnał dociera cienką rurką sygnałową, a nie przewodem elektrycznym. Rurka wygląda jak giętki przewód z tworzywa, ale nie zawiera żyły metalowej i nie jest zwykłym wężykiem pneumatycznym.
Jak rozpoznać
Metalowa tuleja połączona z pojedynczą rurką z tworzywa; kolorowe znaczniki lub złącza powierzchniowe; na przekroju brak miedzianych żył. Nie przecinać w celu sprawdzenia budowy.
Legalny kontekst
Typowe legalne zastosowania: górnictwo odkrywkowe i podziemne, kamieniołomy, budowa tuneli i kontrolowane wyburzenia.
Legalny łańcuch pozostawia dokumentację: oznaczenie CE, klasyfikację transportową, dane producenta i partii, jednoznaczne oznaczenie tam, gdzie jest wymagane, dokumenty nabycia i przemieszczania, ewidencję przyjęcia–wydania oraz przypisanie do konkretnej roboty.
Wskaźniki wymagające wyjaśnienia
odcięte odcinki rurki z tulejami poza magazynem środków strzałowych, improwizowane łączenia, brak zgodności długości i opóźnień z projektem albo połączenie z samodziałowym ładunkiem.
| Poziom | Przykładowy układ ustaleń |
|---|---|
| niski | pojedyncze puste opakowanie albo fotografia wyrobu bez innych śladów |
| średni | wyrób lub urządzenie bez łatwo dostępnej dokumentacji, lecz w podmiocie o zgodnym profilu |
| wysoki | niezaewidencjonowane kompletne wyroby, usunięte oznaczenia, ślady przeróbek lub powiązanie z improwizowanym ładunkiem |
Co sprawdzić dalej
oznaczenia systemu i opóźnienia, bębny lub opakowania przewodu, złącza producenta, dokumentację odstrzału i ewidencję wydania. Najpierw dokumentuje się położenie i wygląd. Liczenie, odczytanie oznaczeń z bliska i przenoszenie następuje dopiero według decyzji pirotechnika.
Nie wolno wyciągać wniosku o sprawności przez próbę elektryczną lub mechaniczną. Uszkodzony albo skorodowany wyrób może być bardziej, a nie mniej niebezpieczny.
Podstawy i źródła
- Ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, w szczególności art. 4, 4a i 9 oraz przepisy o oznakowaniu i ewidencji.
- Rozporządzenie w sprawie środków i sprzętu strzałowego w ruchu zakładu górniczego, w szczególności § 2–4 oraz przepisy o ewidencji.
- Materiał producenta — źródło ilustracyjne i terminologiczne. Dostęp: 28.07.2026.
- Kodeks karny, art. 171; kwalifikacja konkretnego czynu wymaga ustalenia wszystkich znamion i właściwego reżimu zezwolenia.