Sztuczne zwiększanie transportu tlenu (M1.2)

Identyfikatory chemiczne

pozycja zbiorcza — brak jednego kompletu identyfikatorów.

Numer CAS	nie ustalono dla tej pozycji
Wzór sumaryczny	nie ustalono dla tej pozycji
Masa molowa	nie ustalono dla tej pozycji
SMILES	nie ustalono dla tej pozycji
InChIKey	nie ustalono dla tej pozycji
PubChem CID	nie ustalono dla tej pozycji

Nazewnictwo

Język / system	Nazwa
polski	Sztuczne zwiększanie transportu tlenu (M1.2)
klasa Listy zabronionej WADA	M1.2

Czym jest

zabroniona metoda oddziaływania na organizm lub próbkę.

Pozycja „Sztuczne zwiększanie transportu tlenu (M1.2)” jest zaliczona do klasy M1.2 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Metoda Sztuczne zwiększanie transportu tlenu (M1.2) zwiększa masę krwinek czerwonych, pojemność tlenową krwi albo sztucznie ułatwia transport tlenu; manipulacja może też zmieniać skład krwi bez uzasadnienia leczniczego. O kwalifikacji decyduje zamiar, przebieg i kontekst medyczny, nie sama obecność legalnej igły, worka czy urządzenia.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano wyższej wydolności tlenowej, późniejszego zmęczenia i szybszego tempa w wysiłku długotrwałym.

Ocena dowodów. Dla legalnych odpowiedników medycznych istnieją dane fizjologiczne, ale nie ustanawiają one bezpiecznego protokołu dopingowego. W postępowaniu trzeba oddzielić efekt wykazany od zamiaru ujawnionego w dokumentacji.

Działania niepożądane i szkody

Zakrzep, zator, udar, przeciążenie krążenia, reakcja poprzetoczeniowa, hemoliza i zakażenie. Wdychanie CO powoduje niedotlenienie narządów, zaburzenia neurologiczne, arytmię i zgon.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Nie podaje się „dawkowania” metody jako zalecenia. Należy zabezpieczyć objętości, czasy, numery serii, worki, zestawy, historię urządzeń i dokumentację; następnie porównać je z aktualną definicją WADA i wyjątkiem medycznym.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu

Lista zabroniona WADA 2026.
Endocrine Society: następstwa zdrowotne środków poprawiających wynik.
Status na Liście zabronionej

Cecha	Wartość
reżim	Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu	Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA	M1.2
zakres zakazu	w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami)

Podstawa prawna

Akt	Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA)	zaliczenie substancji do klasy M1.2
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie	zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne	dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: sprzęt, dokumentacja i zestawy odpowiadające opisanej metodzie, a nie pojedyncza substancja.

Sygnały rozpoznawcze: powiązanie elementów zestawu, ślady manipulacji i dokumentacja zabiegu; same legalne elementy nie przesądzają o naruszeniu.

Wskaźniki - nazwa, skład, numer serii, kanał dystrybucji, dokumentacja medyczna i konkretne warunki zakazu właściwe danej klasie.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa	Czyn	Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie	podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej	odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie	wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie	odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA)	stosowanie lub posiadanie przez zawodnika	odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne metody zabronione

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

Manipulacje krwią i składnikami krwi (M1) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Podawanie lub przetaczanie krwi (M1.1) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Wdychanie tlenku węgla (M1.4) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Wewnątrznaczyniowa manipulacja krwi (M1.3) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Doping genowy i komórkowy (M3) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Fałszowanie próbki (M2.1) — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.

Przypisy

Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa M1.2.
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Testy immunochromatograficzne — szybki test klasowy tylko dla analitów objętych zakresem zestawu.

Identyfikacja wstępna

HPLC z detektorem matrycy diodowej (HPLC-DAD) — rozdzielenie i porównanie widma UV dla związków z chromoforem.

Potwierdzenie laboratoryjne

Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — selektywne potwierdzenie substancji i metabolitów.
Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — potwierdzenie związków podatnych na analizę gazową lub po derywatyzacji.
Wysokorozdzielcza spektrometria mas (HRMS) — dokładna masa i fragmentacja przy badaniu nowych lub nieoczekiwanych związków.

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.