Tymolol

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS26839-75-8
Wzór sumarycznyC13H24N4O3S
Masa molowa316.42
SMILESCC(C)(C)NCC(COC1=NSN=C1N2CCOCC2)O
InChIKeyBLJRIMJGRPQVNF-JTQLQIEISA-N
PubChem CID33624

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Tymolol
angielski Timolol
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) (2S)-1-(tert-butylamino)-3-[(4-morpholin-4-yl-1,2,5-thiadiazol-3-yl)oxy]propan-2-ol
synonimy / oznaczenia (ang.) Betimol, Timololum, Timolol anhydrous, Betim, Timololo
zapis SMILES CC(C)(C)NCC(COC1=NSN=C1N2CCOCC2)O
klasa Listy zabronionej WADA P1

Czym jest

beta-bloker - obniża tętno i drżenie, poprawia stabilność w sportach precyzyjnych.

Pozycja „Tymolol” jest zaliczona do klasy P1 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Tymolol kompetycyjnie blokuje receptory β-adrenergiczne. Zmniejsza wpływ adrenaliny na serce, a przy blokadzie β2 także fizjologiczne drżenie mięśni; selektywność β1 jest względna i maleje przy większej dawce.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. W sportach precyzyjnych oczekiwano wolniejszego tętna, mniejszego drżenia rąk i osłabienia somatycznych objawów stresu.

Ocena dowodów. Kontrolowane badania propranololu i metoprololu potwierdziły zmniejszenie amplitudy drżenia. Nie każdy beta-bloker działa równie silnie na drżenie, a w wysiłku wytrzymałościowym blokada może pogorszyć wydolność.

Działania niepożądane i szkody

Bradykardia, hipotensja, omdlenie, blok przewodzenia, zmęczenie i spadek wydolności; nieselektywne leki mogą wywołać skurcz oskrzeli i maskować objawy hipoglikemii. Nagłe odstawienie grozi efektem z odbicia.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Często występuje jako krople do oczu 0,25% lub 0,5%; mimo podania miejscowego może zwalniać tętno ogólnoustrojowo. To dawka lecznicza lub badawcza, nie rekomendacja przed startem.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C13H24N4O3S
masa molowa 316,42 g/mol
temperatura wrzenia >100
temperatura topnienia 71,5-72,5 °C
rozpuszczalność rozpuszczalny w wodzie
log P (lipofilność, XLogP) 1,8

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 33624) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 26839-75-8
PubChem CID 33624
ChemSpider 31013
CompTox (DTXSID) DTXSID4023674
ChEMBL CHEMBL499
ChEBI 9599
KEGG D08600
DrugBank DB00373
UNII (FDA) 5JKY92S7BR
MeSH D013999
RxNorm 1546004
ECHA InfoCard 100.043.651
InChIKey BLJRIMJGRPQVNF-JTQLQIEISA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q413994.

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA P1
zakres zakazu w niektórych sportach (m.in. łucznictwo, strzelectwo, golf, dart)

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy P1
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: blistry i opakowania leków beta-adrenolitycznych.

Sygnały rozpoznawcze: dyscyplina sportowa i termin zawodów; zakaz dotyczy tylko sportów wymienionych w aktualnej Liście WADA.

Wskaźniki - dyscyplina sportowa i termin zawodów, ponieważ zakaz dotyczy tylko sportów wskazanych w aktualnej Liście WADA.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

  • Karteolol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA P1.
  • Bunolol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA P1.
  • Nadolol — zbliżony szkielet i układ grup funkcyjnych; ta sama klasa WADA P1.
  • Celiprolol — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA P1.
  • Metoprolol — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA P1.
  • Oksprenolol — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA P1.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa P1.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 33624 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/33624).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.