Czerwony fosfor

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS7723-14-0
Wzór sumarycznyP
Masa molowa30.97376200
SMILES[P]
InChIKeyOAICVXFJPJFONN-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID5462309

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Czerwony fosfor
inne nazwy fosfor czerwony
oznaczenie chemiczne fosfor (odmiana czerwona)
zapis SMILES [P]
numer CAS 7723-14-0
kod CN 2804 70 10
kategoria prekursora kategoria 2 (podkategoria 2A)

Czym jest i do czego służy

Reduktor w produkcji metamfetaminy z efedryny/pseudoefedryny (metoda red-P).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny P
masa molowa 30,973762 g/mol
postać ciemnoczerwony do brunatnoczerwonego, bezwonny proszek amorficzny lub mikrokrystaliczny
temperatura sublimacji ok. 431 °C
gęstość 2,34 g/cm3
rozpuszczalność nierozpuszczalny w wodzie i typowych rozpuszczalnikach organicznych

Dane podano ręcznie dla czerwonej odmiany alotropowej na podstawie profilu czerwonego fosforu w PubChem; nie przenoszono właściwości fosforu białego, fioletowego ani czarnego.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 7723-14-0
PubChem CID 5462309
InChIKey OAICVXFJPJFONN-UHFFFAOYSA-N

Miejsce w łańcuchu produkcji

Substancja należy do tej samej ścieżki co poniższe pozycje wykazu - powiązania wskazują kolejne ogniwa lub warianty prekursora:

Status kontrolny

Cecha Wartość
reżim kontrola obrotu prekursorami
wersja wykazu załącznik I rozporządzenia 273/2004 i załącznik rozporządzenia 111/2005, teksty skonsolidowane obowiązujące od 14.08.2025

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Zakres
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 obrót wewnątrzunijny prekursorami narkotyków - załącznik I, kategoria 2 (podkategoria 2A)
Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 handel prekursorami z państwami trzecimi - załącznik, kategoria 2 (podkategoria 2A)
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii reglamentacja prekursorów i przepisy karne

Reglamentacja i obowiązki podmiotów

Kategoria 2 podlega obowiązkowi rejestracji działalności u Inspektora do spraw Substancji Chemicznych (dotyczy użytkowników podkategorii 2A oraz podmiotów wprowadzających prekursory kategorii 2 do obrotu) oraz dokumentowania transakcji (nazwa, ilość, dane stron, deklaracja odbiorcy) i przechowywania dokumentacji przez co najmniej 3 lata. Nadzór sprawuje także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.

Wskaźniki - brak rejestracji lub dokumentacji wymaganej dla tej kategorii prekursora; rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem; nabywanie rozproszone (rozbijanie zakupów).

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.

Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne

Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.

Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 53-56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (w razie przeznaczenia do nielegalnej produkcji) dostarczenie lub użycie prekursora do niedozwolonego wytwarzania, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu środków odurzających albo substancji psychotropowych zależnie od czynu - do lat 3, a w typach kwalifikowanych powyżej
naruszenie obowiązków rejestracyjnych i dokumentacyjnych (273/2004, 111/2005) brak rejestracji, dokumentacji lub etykietowania sankcje administracyjne
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (WE) nr 273/2004, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
  2. Rozporządzenie (WE) nr 111/2005, tekst skonsolidowany obowiązujący od 14 sierpnia 2025 r.
  3. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
  5. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5462309 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5462309).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.