mannitol

Identyfikatory chemiczne

Numer CAS69-65-8
Wzór sumarycznyC6H14O6
Masa molowa182.17
SMILESC(C(C(C(C(CO)O)O)O)O)O
InChIKeyFBPFZTCFMRRESA-KVTDHHQDSA-N
PubChem CID6251

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski mannitol
angielski mannitol
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) (2R,3R,4R,5R)-hexane-1,2,3,4,5,6-hexol
synonimy / oznaczenia (ang.) D-mannitol, Mannite, Osmitrol, Manna sugar, Cordycepic acid
zapis SMILES C(C(C(C(C(CO)O)O)O)O)O
klasa Listy zabronionej WADA S5

Czym jest

lek moczopędny (diuretyk), używany także jako środek maskujący.

Pozycja „mannitol” jest zaliczona do klasy S5 Listy zabronionej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Profil działania i oczekiwany cel użycia

Mechanizm w organizmie. Mannitol jest diuretykiem osmotycznym: po podaniu dożylnym jest filtrowany i słabo wchłaniany zwrotnie, zatrzymując wodę w świetle nefronu. Doustny mannitol działa głównie w jelicie.

Czego użytkownik mógł się spodziewać. Oczekiwano zwiększenia objętości moczu i rozcieńczenia próbki.

Ocena dowodów. Diureza osmotyczna jest potwierdzona medycznie, ale nie poprawia wydolności i może ją pogorszyć przez zaburzenie nawodnienia.

Działania niepożądane i szkody

Początkowe zwiększenie objętości osocza może wywołać obrzęk płuc; następnie możliwe są odwodnienie, zaburzenia sodu i uszkodzenie nerek.

Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki

Leczniczo podaje się go dożylnie jako roztwór w dawce zależnej od masy i wskazania pod kontrolą diurezy oraz elektrolitów. Brak dawki do maskowania.

Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.

Źródła profilu
Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C6H14O6
masa molowa 182,17 g/mol
postać D-mannitol appears as odorless white crystalline powder or free-flowing granules. Sweet taste
barwa / forma Orthorhombic needles from alc
zapach bezwonny
temperatura wrzenia 290-295 °C at 3,50E+00 mm Hg
temperatura topnienia 166-168 °C
gęstość 1,489 at 20 °C - Denser than water; will sink
rozpuszczalność greater than or equal to 100 mg/mL at 20 °C
log P (lipofilność, XLogP) -3,1

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 6251) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 69-65-8
PubChem CID 6251
ChemSpider 6015
CompTox (DTXSID) DTXSID1023235
ChEMBL CHEMBL689
ChEBI 16899
KEGG D00062
DrugBank DB00742
UNII (FDA) 3OWL53L36A
MeSH D008353
RxNorm 6628
ECHA InfoCard 100.000.647
InChIKey FBPFZTCFMRRESA-KVTDHHQDSA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q407646.

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
reżim Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA
wersja wykazu Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.)
klasa WADA S5
zakres zakazu w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami)

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy S5
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana: tabletki i kapsułki leków moczopędnych, roztwory infuzyjne oraz preparaty maskujące.

Sygnały rozpoznawcze: łączenie z innymi środkami dopingującymi, preparaty do szybkiej zmiany masy ciała lub rozcieńczania próbki.

Wskaźniki - liczba i rodzaj preparatów, droga podania, dokumentacja terapeutyczna, przekroczenie właściwego progu lub dawki oraz obrót poza legalnym łańcuchem; kontekst siłowni nie jest samodzielną przesłanką.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna

Najbardziej podobne substancje

Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S5.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 6251 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6251).

Wykrywanie i potwierdzanie

Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.

Badanie przesiewowe

Identyfikacja wstępna

Potwierdzenie laboratoryjne

Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.