Identyfikatory chemiczne
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Kobalt |
| angielski | Cobalt |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | cobalt |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Cobalt-59, Aquacat, Super cobalt |
| zapis SMILES | [Co] |
| klasa Listy zabronionej WADA | S2.1 |
Czym jest
hormon lub czynnik wzrostu - pobudza erytropoezę, wzrost mięśni lub regenerację.
Pozycja „Kobalt” jest zaliczona do klasy S2.1 Listy zabronionej.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Profil działania i oczekiwany cel użycia
Mechanizm w organizmie. Jony kobaltu mogą naśladować niedotlenienie przez zahamowanie degradacji HIF-α, zwiększając sygnał erytropoetyny. Mechanizm jest nieswoisty i toksyczny.
Czego użytkownik mógł się spodziewać. Celem miał być wzrost liczby erytrocytów i transportu tlenu.
Ocena dowodów. Nie ma wiarygodnego badania ustanawiającego skuteczną i bezpieczną dawkę poprawiającą wynik sportowy.
Działania niepożądane i szkody
Możliwe są kardiomiopatia, zaburzenia tarczycy, neuropatia, nudności, uszkodzenie narządów i nadkrwistość.
Udokumentowane postacie, stosowanie i dawki
Spotykane mogą być sole w tabletkach, proszku lub roztworze. Brak zatwierdzonego schematu stosowania w tym celu.
Podane liczby opisują zatwierdzone leczenie albo warunki badania. Nie stanowią zalecenia stosowania w sporcie. Niezweryfikowany „cykl” może być dowodem zamiaru, lecz nie jest wiarygodnym źródłem medycznym.
Źródła profilu
- Lista zabroniona WADA 2026.
- Randomizowane badanie rHuEPO u wytrenowanych kolarzy.
- Endocrine Society: następstwa zdrowotne środków poprawiających wynik.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | Co |
| masa molowa | 58,93319 g/mol |
| postać | Cobalt appears as a black powder |
| barwa / forma | Silvery bluish-white metal |
| zapach | Odorless (cobalt metal dust and cobalt fumes) |
| temperatura wrzenia | 2,927 °C |
| temperatura topnienia | 1,495 °C |
| gęstość | 8,9 g/cm³ |
| rozpuszczalność | less than 1 mg/mL at 18.9 °C |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 104730) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 7440-48-4 |
| PubChem CID | 104730 |
| ChemSpider | 94547 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID1031040 |
| ChEBI | 27638 |
| DrugBank | DB14574 |
| UNII (FDA) | 3G0H8C9362 |
| MeSH | D003035 |
| RxNorm | 1310300 |
| ECHA InfoCard | 100.028.325 |
| InChIKey | GUTLYIVDDKVIGB-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q740.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| reżim | Światowy Kodeks Antydopingowy / Lista zabroniona WADA |
| wersja wykazu | Lista zabroniona WADA 2026 (obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.) |
| klasa WADA | S2.1 |
| zakres zakazu | w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami) |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S2.1 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana: fiolki, ampułki, wkłady do wstrzykiwaczy i liofilizowane preparaty peptydowe.
Sygnały rozpoznawcze: konieczność chłodzenia, rozpuszczalniki, wstrzykiwacze i etykiety hormonów lub czynników wzrostu.
Wskaźniki - liczba i rodzaj preparatów, droga podania, dokumentacja terapeutyczna, przekroczenie właściwego progu lub dawki oraz obrót poza legalnym łańcuchem; kontekst siłowni nie jest samodzielną przesłanką.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
Najbardziej podobne substancje
Dobór uwzględnia przede wszystkim podobieństwo struktury chemicznej, a pomocniczo wspólny mechanizm lub podklasę WADA. Nie jest to lista sąsiadów alfabetycznych.
- Darbepoetyna (dEPO) — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S2.1.
- Erytropoetyna (EPO) — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S2.1.
- Molidustat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S2.1.
- Roksadustat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S2.1.
- Wadadustat — ta sama podgrupa funkcjonalna WADA S2.1.
- aleksamorelina — ta sama grupa działania na Liście zabronionej.
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S2.1.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 104730 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/104730).
Wykrywanie i potwierdzanie
Metody mają różną moc wnioskowania. Alarm lub wynik przesiewowy służy do ochrony i wyboru dalszego badania; nie zastępuje identyfikacji potwierdzającej wykonanej w granicach zwalidowanej metody.
Badanie przesiewowe
- Testy immunochromatograficzne — szybki test klasowy tylko dla analitów objętych zakresem zestawu.
Identyfikacja wstępna
- HPLC z detektorem matrycy diodowej (HPLC-DAD) — rozdzielenie i porównanie widma UV dla związków z chromoforem.
Potwierdzenie laboratoryjne
- Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC-MS/MS) — selektywne potwierdzenie substancji i metabolitów.
- Chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS) — potwierdzenie związków podatnych na analizę gazową lub po derywatyzacji.
- Wysokorozdzielcza spektrometria mas (HRMS) — dokładna masa i fragmentacja przy badaniu nowych lub nieoczekiwanych związków.
Dobór zależy od postaci materiału, matrycy, stężenia, dostępnej aparatury i procedury właściwej jednostki.